E. 1960/13 K. 1960/15

Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulu E.1960/13 K.1960/15 T.29.6.1960 R.Gazete No. 10621 R.G. Tarihi: 5.10.1960

İŞVERENE KARŞI AÇILACAK TAZMİNAT DAVALARINDA GÖREV

İş Kazaları ile Meslek Hastalıkları ve Analık Sigortaları Kanununun GÖRE İŞ KANUNUNA TABİ SİGORTALI İŞÇİNİN VEYA İŞ KANUNUNA TABİ SİGORTALI İŞÇİNİN ÖLÜMÜ İLE ONUN YARDIMINDAN MAHRUM KALANLARIN HALEFİ OLARAK İŞÇİ SİGORTALARI KURUMUNUN İŞVERENE KARŞI AÇACAĞI TAZMİNAT DAVALARINDA İŞ MAHKEMELERİ GÖREVLİDİR.

İşçi Sigortaları Kurumu tarafından 4772 sayılı İş Kazaları ile Meslek Hastalıkları ve Analık Sigortaları Kanununun 37 nci maddesine dayanılarak iş verenlere karşı açılan dâvalara bakmakla 5521 sayılı kanunla kurulmuş olan İş Mahkemelerinin mi, yoksa umumi mahkemelerin mi vazifeli oldukları konusunda Yargıtay Dördüncü Hukuk Dairesinin 14/1/1958 tarih ve 11675/171 sayılı kararı ile 22/12/1958 tarih, 10254/8306 sayılı kararı arasında içtihat aykırılığı olduğu bildirilerek bunun içtihadı birleştirme yoliyle giderilmesi adı geçen daire başkanlığının 11/7/1959 tarih ve 99 sayılı yazısiyle istenilmiş olmakla Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk kısmı Genel Kurulunca, kararlar arasında birbirini tutmazlık olduğuna oybirliğiyle karar verildikten sonra işin esası incelendi, gereği konuşuldu :

4772 sayılı kanunun değişik 37 nci maddesi hükmü ile iş kazası veya meslek hastalığının iş verenin veya iş veren vekilinin kasdinden veya İş Kanununun işçilerin sağlığını koruma ve iş emniyeti hükümlerine aykırı hareketinden, yahut suç sayılan diğer fiilinden veyahut sigortalının iş yerine ait işler dışında çalıştırılması yüzünden doğmuş olması halinde İşçi Sigortaları Kurumuna sigortalıya veya hak sahibi kimselere yapılan ve ileride yapılması gerekli bulunan her türlü giderlerin tutarı ile, gelir sağlandığı takdirde bu gelirlerin sermaye değerlerini iş veren veya vekilinden istemek hakkı tanınmıştır. İşçi Sigortaları Kurumuna tanınmış olan bu dâva hakkı netice itibariyle (Sigortacı durumunda bulunan İşçi Sigortaları Kurumunun sigortalı işçinin veya onun ölümü sebebiyle yardımından mahrum kalan ve Sigorta Kanunu gereğince sigorta tarafından kendilerine tazminat ödenen kimselerin iş verene karşı Borçlar Kanunu veya İş Kanunu gereğince açabilecekleri tazminat dâvalarına) halef olma esasına dayanmaktadır; yani İşçi Sigortaları Kurumu bu dâvasını geçirdiği iş kazası veya tutulduğu meslek hastalığı neticesi zarar gören işçiye ve işçinin ölümü halinde hak sahiplerine, zararlarına karşılık ödediği veya ödeyeceği paraların tazmin ettirilmesi için, onlar yerine geçerek açmaktadır.

Âdi sigortalarda sigorta şirketlerinin sigortalıya ödedikleri paraların tazmini için zararın doğmasına sebep olanlar aleyhine açtıkları dâvalara ilişkin 22/3/1944 tarih ve 9 sayılı İçtihatı Birleştirme Kararında bu hukuki esas, yani halef olma esası benimsenmiş bulunmaktadır ki o İçtihadı Birleştirme Kararına esas olan kanun hükümleriyle aynı mahiyette bulunan hükümler, bugünkü Türk Ticaret Kanununda dahi vardır. (T...