Hazine tarafından ihraç edilen tahvillerin ziyaı halindeticaret kanununun 434-440 ıncı maddeleri hükümlerinin kıyasyoluyla uygulanmasına ilişkin kararlardan yalnızreddi tazammun edenlerin temyiz olunabilr.
Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu E.1944/6-40 K.1945/11 T.30.5.1945 HAZİNE TARAFINDAN İHRAÇ EDİLEN TAHVİLLERİN ZİYAI
HAZİNE TARAFINDAN İHRAÇ EDİLEN TAHVİLLERİN ZİYAI HALİNDE TİCARET KANUNUNUN 434-440 INCI MADDELERİ HÜKÜMLERİNİN KIYAS YOLUYLA UYGULANMASINA İLİŞKİN KARARLARDAN YALNIZ REDDİ TAZAMMUN EDENLERİN TEMYİZ OLUNABİLR.
Hazine tarafından ihracedilen tahvillerin ziyaı sebebiyle tediyenin men'i yolunda verilen kararların temyiz kabiliyeti bulunup bulunmadığı ve buna müteallik talep ve davalara sulh mahkemelerince ticaret sıfatiyle mi yoksa hukuk sıfatiyle mi bakılması lâzımgeldiği ve bu kabil dâvalarda Ticaret Kanununun 435 ve mütaakıp maddelerinin uygulanabilip uygulanamıyacağı hususlarında Yargıtay Ticaret Dairesinin 15/12/1938 gün ve 38/2552, 8/4/1943 gün ve 42/2762, 30/9/1943 gün ve 43/1472 sayılı ilâmları arasında hâsıl olan aykırılığın tevhidi içtihat yoliyle halli Adalet Bakanlığının 17/2/1944 gün ve 334/1-13; ve Ticaret Dairesi Başkanlığının 12/12/1944 gün ve 170 sayılı tezkereleriyle istenilmiş olmakla keyfiyet tevhidi içtihat kurulunda incelenerek :
SONUÇTA: Borçlar Kanunu, 89 uncu maddesinde kıymetli evrakın iptali hakkındaki hükümleri mahfuz tutmuştur. Bu hükümler mezkûr kanuna alınmamış olduğundan bunları diğer kanunlarımızda aramak gerekmektedir. Kâğıt paraların tedavülü ve banknotların ibrazında para ile değiştirilmesi mecburi olduğu ve bunlar için Devlet bir faiz taahhüdü altında bulunmadığı için iptal hükümlerine zaten tabi değildir. Fakat içtihatların birleştirilmesi konusunu teşkil eden Erzurum Demiryolları ve Ergani Bakır Madeni istikraz tahvilleri, ibrazında ödenmesi gereken senetlerden olmayıp tedavülleri de mecburi olmadığı gibi bunlar faizli borç senetlerindendir. Hâmile muharrer olan bu tahvillerin hususi kanunlarında ziyaları halinde ne yapılacağını bildiren hükümler yoktur. Bunların meselâ banknotlar gibi iptal hükümlerinden istisna edildikleri hakkında da bir hükme kanunlarda yer verilmemiştir. Niteliklerine gelince: Mecburi istikraz olmayıp vermek istiyenden faizle alınan ödünç paranın hâmile yazılı senetleri yani hâmile muharrer istikraz tahvilleri olduklarında şüphe edilemez. Gerçi bu tahviller Devlet tarafından Demiryolları inşası ve maden tesisleri gibi ticari olmıyan maksatlarla çıkarılmış olduğu için ticari senetlerden ve bu gibi istikrazlar ticari karzlardan sayılamazsa da ne kamu hukuku kanunlarında ne kendi hususi kanunlarında ziyaları halinde hâmillerinin alacakları düşmüş olacağı, yani Ticaret Kanununun buna benziyen ve ticari şirketler tarafından çıkarılagelen hâmile muharrer istikraz tahvillerinin ziyaı hakkındaki hükümlere tabi olmıyacakları hakkında bir hüküm mevcut değildir. Fakat ticaret işlerinde kullanılmak üzere bir istikraz sayılamıyan bu gibi Devlet ihtiyari istikrazlarından çıkacak dâvalar ticaret mahkemelerinin görevi dışında olmakla beraber Ticaret Kanununun 434 üncü maddesinden 440 ıncıya kadar olan maddelerinde ticari şirket tahvillerinin ziyaı hallerine mahsus olmak ...