9.12.2024 tarihli Resmi Gazete'de Anayasa Mahkemesinin 27/6/2024 Tarihli ve E: 2023/181, K: 2024/128 Sayılı Kararı yayımlanmıştır.
“A. 2860 Sayılı Yardım Toplama Kanunu'na İlişkin Genel Açıklamalar ve İtiraz Konusu Düzenlemenin İncelenmesi Yardım toplama; sosyal ve geleneksel yönleri ve yaygın uygulaması ile yurdumuz bakımından büyük önem taşımaktadır. Bu alanda düzenleyici hükümler getiren ilk mevzuat 2 Aralık 1331 tarihli Cem'i İanat Nizamnamesi'dir. 2860 sayılı Yardım Toplama Kanunu'nun genel gerekçesinde; Nizammenin günün ihtiyaçlarına cevap vermekten uzaklaştığı, Nizamnamede birtakım boşluklar bulunduğu, bu sebeplerle uygulamada birçok aksaklıklar doğduğu ifade edilmiştir. Ayrıca, Cem'i İanat Nizamnamesinin yürürlüğe girmesinden bu yana geçen 70 yıla yakın zaman içerisinde toplumumuzun çok aşamalar geçirdiği ve hukuk düzeninin temelinden değiştiği de vurgulanmıştır. Belirtilen saik ve gerekçelerle 23/06/1983 tarih ve 2860 sayılı Yardım Toplama Kanunu kabul edilmiş, 25/6/1983 tarih ve 18088 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Yardım Toplama Kanunu'nun "Amaç" başlıklı 1. maddesinde; Kanunun amacının; yardım toplamaya yetkili kişi ve kuruluşları ve bunların hangi amaçla yardım toplayabileceklerini belirlemek, yardımın toplanmasına, kullanılmasına ve denetlenmesine ilişkin usul ve esasları düzenlemek olduğu ifade edilmiştir. Kanun genel olarak incelendiğinde, yardım toplamanın izne bağlı olduğu, gerekli izinler alınmaksızın yardım toplama faaliyetinde bulunulması halinde birtakım yaptırımlar uygulanacağı anlaşılmaktadır. Yardım toplama faaliyeti için öncelikle yetkili makamlara başvuruda bulunulması gerekmektedir. Yetkili makamlarca da işin önemi, yardım toplama faaliyetine girişeceklerin yeterlikleri, yapılacak hizmetin amaca ve kamu yararına uygunluğu, yardım toplama faaliyetinin başarıya ulaşıp ulaşamayacağı ve gerekli görülen diğer konular üzerinde inceleme yapılarak başvuru neticelendirilecektir. Yardım Toplama Kanunu'nun itiraz konusu ibarenin de yer aldığı 10. maddesinde, yardım toplama süresinin takdirinin, izin veren makama ait olduğu kurala bağlanmış, ancak bu sürenin bir yılı geçemeyeceği ifade edilmiştir. Düzenlemenin devamında haklı sebeplerin bulunması halinde verilen sürenin, izin veren makamca bir yılı geçmemek üzere uzatılabileceği öngörülmüştür. Yardım Toplama Kanunu'nun işbu uyuşmazlık açısından önemli görülen bir diğer düzenlemesi de 25. maddesidir. Kanun'un "Kalan yardımın devri" başlıklı 25. maddesinde; "Toplanan yardımın, amacı gerçekleştirecek miktara ulaşamaması veya amacın gerçekleşmesinden sonra bir miktarının artması hallerinde; söz konusu yardımlar, izin veren makamlarca, yardım hangi amaç için toplanmış ise, o veya benzeri amacı gerçekleştirebilecek kuruluş veya kuruluşlara devrettirilir." hükmü yer almaktadır. B. Temel Hak ve Hürriyetlerin Sınırlanması Anayasa'nın "Temel hak ve hürriyetlerin sınırlanması" başlıklı 13. maddesinde; "Temel hak ve hürriyetler, özlerine dokunulmaksızın yalnızca Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabilir. Bu sınırlamalar, Anayasanın sözüne ve...