Anayasa Mahkemesinin 27/6/2024 Tarihli ve E: 2022/101, K: 2024/124 Sayılı Kararı

“… 1- 7410 sayılı Kanun’un 4. maddesiyle değiştirilen 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 2. maddesinin birinci fıkrasında yer alan “Çevre yönetimi hizmeti” tanımında yer alan “çevre danışmanlık firmaları veya Bakanlığın ilgili yönetmelikle belirlediği kişiler” ibaresi ile “çevre danışmanlık firması” tanımının Anayasa’ya aykırılığı 7410 sayılı Kanun’un 4. maddesi ile 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun tanımlar başlıklı 2. maddesinde değişiklikler yapılmıştır. Bu çerçevede “çevre yönetimi/görevlisi” tanımının yerine “çevre yönetimi hizmeti” tanımı getirilmiştir. Yeni tanım şöyledir: “Çevre yönetimi hizmeti: Bu Kanun ve Kanuna göre yürürlüğe konulan düzenlemeler uyarınca tesis ve işletmelerin mevzuata uygunluğunun, alınan tedbirlerin etkili olarak uygulanıp uygulanmadığının değerlendirildiği ve çevre mühendisleri, çevre yönetim birimleri, çevre danışmanlık firmaları veya Bakanlığın ilgili yönetmelikle belirlediği kişiler tarafından verilen hizmeti,” Kuralda yer alan "Bakanlığın ilgili yönetmelikle belirlediği kişiler" ifadesi, çevre yönetimi hizmetini çevre mühendisi olmayan kişilerin de yapabilmesinin yolunu açmaktadır. Bu ifade ile Bakanlığa, çevre mühendisleri dışında da yetkilendirme yapma yetkisi vermektedir. Mevcut durumda uygulanan ve çevre mühendislerinin mesleki haklarını yok sayan çevre görevlisi düzenlemesinden farklılık göstermemektedir. Madde gerekçesinde, “Çevre görevlisi tanımı ilk olarak 2006 yılında Çevre Kanununa eklenmiştir. O dönemde çevre sektörünün ihtiyaçları ve çevre konusunda deneyimli kişilerin yeterli sayıda olmaması nedeniyle Çevre Kanununa eklenen ve çevre mühendisliği dışında diğer meslek gruplarını da içeren ‘Çevre görevlisi’ tanımının, çevre ile ilgili gerekli mesleki dersleri alarak çevre mühendisliği bölümünden mezun olan kişiler tarafından verilen çevre yönetimi hizmetinin çevrenin korunması, iyileştirilmesi ve çevre kirliliğinin önlenmesi açısından daha etkin ve verimli olacağı göz önüne alınarak, değiştirilmesi amaçlanmaktadır. Bu çerçevede madde ile “Çevre yönetimi hizmeti” tanımı yapılarak, bu hizmeti verecek olanlar; ‘çevre mühendisleri, çevre yönetim birimleri, çevre danışmanlık firmaları veya Bakanlığın ilgili yönetmelikle belirlediği kişiler’ olarak sayılmaktadır (…)” denilmiştir. Ancak, getirilen düzenleme bu gerekçe ile uyuşmamaktadır. Şöyle ki, yeni tanım içeriğindeki “çevre danışmanlık firmaları veya Bakanlığın ilgili yönetmelikle belirlediği kişiler” ibaresi ile bahsedilen hizmetlerin çevre mühendisleri dışındaki kimseler tarafından da yapılabileceği hususunun önü açılmaktadır. Madde gerekçesindeki, çevre mühendisliği bölümü mezuniyetine ilişkin açıklama, kanun metnindeki tanıma yansıtılmamıştır. Bu haliyle, söz konusu hizmetin kimler tarafından yerine getirileceği hususu kanunda belirsiz bırakılmıştır. Gerekçede yer alıp normatif düzenleme kapsamına alınmamış tanım, hukuki belirliliği karşılamaya elvermez. Anayasa Mahkemesi’nin 17.4.2008 tarihli ve E.2005/5, K.2008/93 sayılı kararında, “Anayasa’nın 2. maddesinde ...