13.7.2023 tarihli Resmi Gazete'de Anayasa Mahkemesinin 13/12/2022 Tarihli ve E: 2019/87, K: 2022/158 Sayılı Kararı yayımlanmıştır.
“... 1. 7174 sayılı Kapadokya Alanı Hakkında Kanun’un 5. maddesinin (2) numaralı fıkrasının ikinci cümlesinde yer alan “İdarenin davetiyle” ibaresinin Anayasaya aykırılığı 7174 sayılı Kanun’un 5. maddesinde Kapadokya Alan Komisyonu düzenlenmektedir. Maddenin (1) numaralı fıkrasında Komisyonun oluşumu düzenlenmiştir. (2) numaralı fıkrada ise Komisyon toplantılarına gözlemci olarak katılabilecekler düzenlenmiştir. Buna göre Komisyonda görüşülecek konunun niteliğine göre oy hakkı olmamak kaydıyla ilgili kurum ve kuruluşlardan uzman çağrılabilecektir. Ayrıca Komisyonun gündemiyle ilgili meslek odaları İdarenin davetiyle toplantıya gözlemci olarak katılabileceklerdir. Görüldüğü gibi Komisyon toplantılarına meslek odalarının gözlemci olarak katılabilmesi için İdarenin daveti şart koşulmuştur. Bunun anlamı, İdare davet etmezse bu odaların toplantılara katılamayacağıdır. Meslek odaları Anayasanın 135. maddesinde düzenlenen kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarıdır. Anayasanın 135. maddesine göre “ Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve üst kuruluşları; belli bir mesleğe mensup olanların müşterek ihtiyaçlarını karşılamak, meslekî faaliyetlerini kolaylaştırmak, mesleğin genel menfaatlere uygun olarak gelişmesini sağlamak, meslek mensuplarının birbirleri ile ve halk ile olan ilişkilerinde dürüstlüğü ve güveni hâkim kılmak üzere meslek disiplini ve ahlâkını korumak maksadı ile kanunla kurulan ve organları kendi üyeleri tarafından kanunda gösterilen usullere göre yargı gözetimi altında, gizli oyla seçilen kamu tüzelkişilikleridir.” Görüldüğü gibi bu kuruluşlar kanunla kurulan, organları seçimle belirlenen, özerk nitelikli kamu tüzel kişileridir. Anayasanın 135. maddesine dayalı olarak çeşitli tarihlerde çıkarılan kanunlarla kurulan 19adet kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşu bulunmaktadır [1] . Aralarında Türkiye Barolar Birliği, Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonu (TESK), Türk Mimar ve Mühendis Odaları Birliği (TMMOB), Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) gibi etkili kuruluşların bulunduğu bu kurumlar, bir taraftan kendi mesleklerinin disiplin ve kalitesini ve meslektaşlarının menfaatlarını koruma işlevi görürken diğer taraftan birer sivil toplum örgütü olarak kamu yararını gerçekleştirme rolü de üstlenmektedirler. Kapadokya Alan Komisyonunun alacağı kararlar pek çok meslek odasının işlevleriyle doğrudan ilgili olabilir. Alınan kararlar doğrudan ilgili meslekleri ya da meslek mensuplarının çıkarlarını ilgilendirebileceği gibi genel olarak kamusal politikaları ve kamu yararını ilgilendiren hususlar, ilgili odaların uzmanlık alanına da giriyor olabilir. Bu nedenle bu kuruluşlar, kendi anayasal işlevlerini yerine getirebilmek için Komisyon toplantılarına katılmak isteyebilirler ve kendi uzmanlık alanlarında Komisyon üyelerini aydınlatmak ve Komisyonlarda alınan kararlar yönünden kendi mensuplarını ve kamuoyunu bilgilendirmek ve kendi görüşlerini kamuoyu ile paylaşmak isteyebilirler. Ancak bütün bu işlevleri yerine getirebilmek iç...