Anayasa Mahkemesinin 8/9/2022 Tarihli ve E: 2021/118, K: 2022/98 Sayılı Kararı

“… 5271 sayılı CMK’nın 193. maddesinin 5353 sayılı kanunun 28. maddesi ile değişik 2. fıkrası “Sanık hakkında, toplanan delillere göre mahkûmiyet dışında bir karar verilmesi gerektiği kanısına varılırsa, sorgusu yapılmamış olsa da dava yokluğunda bitirilebilir.” şeklindedir. CMK’nın 223/1. maddesi ise “Beraat, ceza verilmesine yer olmadığı, mahkûmiyet, güvenlik tedbirine hükmedilmesi, davanın reddi ve düşmesi kararı, hükümdür.” şeklindedir. CMK’nın 193/2 hükmü incelendiğinde mahkumiyet hükmü dışında kalan beraat, ceza verilmesine yer olmadığı, güvenlik tedbirine hükmedilmesi, davanın reddi ve düşmesi kararı verilmesi gerekmekte ise sanığın sorgusu yapılmadan yargılamanın bitirilebileceği anlaşılmaktadır. Ceza verilmesine yer olmadığı ve güvenlik tedbirine hükmedilmesi CMK’nın 223/1. kapsamında hükümdür. CMK’nın 223. maddenin 3. fıkrasına göre Sanık hakkında; yüklenen suçla bağlantılı olarak yaş küçüklüğü, akıl hastalığı veya sağır ve dilsizlik hali ya da geçici nedenlerin bulunması, Yüklenen suçun hukuka aykırı fakat bağlayıcı emrin yerine getirilmesi suretiyle veya zorunluluk hali ya da cebir veya tehdit etkisiyle işlenmesi, Meşru savunmada sınırın heyecan, korku ve telaş nedeniyle aşılması ve Kusurluluğu ortadan kaldıran hataya düşülmesi, hallerinde, kusurunun bulunmaması dolayısıyla ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilecektir. Yine CMK’nın 223. maddenin 4. fıkrasına göre işlenen fiilin suç olma özelliğini devam ettirmesine rağmen; etkin pişmanlık, şahsî cezasızlık sebebinin varlığı, karşılıklı hakaret ve işlenen fiilin haksızlık içeriğinin azlığı dolayısıyla faile ceza verilmemesi hallerinde, ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilecektir. CMK’nın 223. maddenin 6. fıkrasına göre ise sanığın yüklenen suçu işlediğinin sabit olması halinde, belli bir cezaya mahkûmiyet yerine veya mahkûmiyetin yanı sıra güvenlik tedbirine hükmolunabilecektir. Ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilebilmesinin ön koşulu sanığın üzerine atılı suçu işlediğinin sabit olmasıdır. Suçu işlediği sabit olan sanık hakkında ancak CMK’nın 223. maddenin 3 ve 4. fıkrasında gösterilen haller bulunmaktaysa mahkumiyet kararı yerine ceza verilmesine yer olmadığına dair karar verilebilecektir (Yargıtay 3. CD 13/11/2017 tarih 2017/15056 E 2017/14568 K). CMK’nın 223. maddenin 6. fıkrasına göre güvenlik tedbirine hükmedilmesi halinde de sanığın üzerine atılı suçu işlediğinin sabit olması gerekmektedir. Bu durum anılan fıkra hükmünde de açıkça ifade edilmiştir. 5271 sayılı CMK’nın 193. maddesinin 5353 sayılı Kanunun 28. maddesi ile değişik 2. fıkrası “Sanık hakkında, toplanan delillere göre mahkûmiyet dışında bir karar verilmesi gerektiği kanısına varılırsa, sorgusu yapılmamış olsa da dava yokluğunda bitirilebilir.” şeklindeki hükme göre ceza verilmesine yer olmadığı ve güvenlik tedbirine hükmedilmesi halinde sanığın sorgusu yapılmadan dava yokluğunda bitirilebilecektir. Ancak beraat, davanın reddi ve düşme kararlarından farklı olarak göre ceza verilmesine yer olmadığı ve gü...