Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali Çek İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde ; Dava konusu ... Bankası, ... Şubesi'nin .... numaralı hesabı üzerinden keşide edilen ... seri numaralı çeklerin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. DELİLLER: Dava dilekçesi ve tüm dosya kapsamı. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SONUÇ: 6100 sayılı HMK'nın 114/h maddesi uyarınca dava açmakta hukuki yararın bulunması dava şartları arasındadır. HMK'nın 115. maddesi uyarınca mahkeme dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. HMK'nın 320. maddesi uyarınca mahkeme mümkün olan hallerde tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar verilebilir. Belirtilen hükümler dikkate alındığında, yargılamanın basit yargılama usulüne tabi olması, dosya üzerinden...
TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. BURSA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2025/ KARAR NO : 2025/
HAKİM : KATİP :
DAVACI : VEKİLİ : Av.
DAVA : Kıymetli Evrak İptali Çek İptali DAVA TARİHİ : 11/09/2025 KARAR TARİHİ : 19/09/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 20/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali Çek İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde ; Dava konusu ... Bankası, ... Şubesi'nin .... numaralı hesabı üzerinden keşide edilen ... seri numaralı çeklerin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. DELİLLER: Dava dilekçesi ve tüm dosya kapsamı. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SONUÇ: 6100 sayılı HMK'nın 114/h maddesi uyarınca dava açmakta hukuki yararın bulunması dava şartları arasındadır. HMK'nın 115. maddesi uyarınca mahkeme dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. HMK'nın 320. maddesi uyarınca mahkeme mümkün olan hallerde tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar verilebilir. Belirtilen hükümler dikkate alındığında, yargılamanın basit yargılama usulüne tabi olması, dosya üzerinden karar verilmesi imkanının bulunması (HMK'nın md. 138, md. 320 vs.), yargılamanın gereksiz yere uzamaması, gereksiz masraf ve zaman kaybına sebebiyet verilmemesi ile usul ekonomisi ilkesi de gözetilerek dosya üzerinden değerlendirme yapılmıştır. ... Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi'nin 2022/ esas, 2023/ karar sayılı ilamında belirtildiği üzere, "davacı tarafça çek defteri hakkında TTK'nın 82. maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi istenilmiştir. Her ne kadar çek defteri TTK'nın 82. maddesi kapsamında ticari defter ve belge olmadığından bu madde kapsamında zayi belgesi verilmesi mümkün olmasa da; HMK' nın 33. maddesinde düzenlenen "uygulanacak normun hakim tarafından re'sen tespit edilmesi ve uygulanması" ilkesi gereğince hakim, uygulanacak normu kendisi tespit eder ve hukuki nitelendirme bakımından taleple bağlı değildir. Bu kapsamda, davaya konu talebin TTK'nın 818/1-s maddesi atfıyla "kıymetli evrakın zıyası/ çek iptali" olarak değerlendirilmesi gerekir.Kıymetli evrak iptali davalarında amaç; kıymetli evrakı ibraz mecburiyetinde olan ve çekin zilyetliğini kaybetmesi nedeniyle bu zorunluluğu yerine getiremeyen lehtar veya hamile, hakkının mevcudiyetini kanıtlamak bakımından bir imkan sunmak ve çeki ibraz edememekten dolayı alacak hakkını kullanmaktan mahrum kalmasını önlemektir.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 757. madde hükmünde kıymetli evrakın iptali ve önleyici önlemler konusunda düzenleme yapılmıştır. Yapılan düzenlemede iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesi'nden muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini isteyebilir. Mahkeme, ödemeyi men eden kararında ayrıca muhataba vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir. Türk Ticaret Kanunu'nun 758. ma...