DAVA:Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) DAVA TARİHİ: 25/12/2024 KARAR TARİHİ: 25/12/2024 Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin ithalat ve mümessillik alanlarında faaliyet gösterdiklerini, ticari ilişkileri gereği ----- çek seri numaralı çekler; ----seri numaralı çekler ile -------- çek seri numaralı çeklerin, çek yaprağı halinde müvekkilin uhdesinden rızası dışında çıktığını, dava konusu çeklerin müvekkili yedinde iken elinden rızası dışında kaybolduğunu ya da çalındığını, tüm araştırma ve arama çabalarına rağmen çeklerin bulunamadığını, davacı müvekkili şirketin hem bu hususta hem de şirket içerisindeki başka tespitleri doğrultusunda şirketin eski çalışanlarından olan muhasebe bölümünden bir çalışan hakkında...
T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO:2024/1004 Esas KARAR NO:2024/1125 DAVA:Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) DAVA TARİHİ: 25/12/2024 KARAR TARİHİ: 25/12/2024
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin ithalat ve mümessillik alanlarında faaliyet gösterdiklerini, ticari ilişkileri gereği ----- çek seri numaralı çekler; ----seri numaralı çekler ile -------- çek seri numaralı çeklerin, çek yaprağı halinde müvekkilin uhdesinden rızası dışında çıktığını, dava konusu çeklerin müvekkili yedinde iken elinden rızası dışında kaybolduğunu ya da çalındığını, tüm araştırma ve arama çabalarına rağmen çeklerin bulunamadığını, davacı müvekkili şirketin hem bu hususta hem de şirket içerisindeki başka tespitleri doğrultusunda şirketin eski çalışanlarından olan muhasebe bölümünden bir çalışan hakkında ----- numaralı dosyalarından şikayette bulunulduğunu belirterek açıklanan nedenlerle; davanın kabulü ile dava konusu çekler üzerine ödeme yasağı konulmasına ve dava konusu işbu çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;Dava, TTK'nın 818/s atfıyla uygulanması gereken 757-764. madde hükümlerine göre açılmış zayi nedeniyle çek iptali isteğine ilişkindir.TTK.'nın 757-764. maddelerinde yer alan yasal düzenlemelere göre, çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK.'nın 651/2. maddesi uyarınca senet üzerinde hak sahibi bulunan hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibi hamile iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir. (TTK.652. madde) Keşidecinin, muhatap bankayı ödemeden men yetkisibulunmamaktadır. Çek ibraz edildiği takdirde, hak talep eden hamile karşı İİK'nın 72. maddesi uyarınca olumsuz tespit davası açma imkanı da mevcuttur. Yine TTK'nın 651/2. maddesi uyarınca iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişi, senede bağlı alacak hakkı olan hamildir. Somut olayda davacı, çeklerin hamili değil, çeklerin bağlı olduğu hesabın sahibi olduğu gibi çekler henüz keşide dahi edilmemiş, yani kambiyo vasfını haiz olmayan boş çek yaprakları olduğu açıklanmıştır. Bu nedenle çek hesabı sahibi olan davacının işbu davayı açmakta hukuki yararı bulunmamaktadır. Hukuki yararının bulunması ise HMK.114/h maddesi uyarınca dava şartı olup, mahkemece kendiliğinden gözetilmek zorundadır. Diğer yandan zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı çek hamiline tanınmış bir hak olup, keşidecinin işbu davayı açma hakkı bulunmadığından, davacının aktif husumet ehliyeti de yoktur. Tüm dosya kapsamı, taraf iddia ve savunmaları ve bütün deliller birlikte değerlendirildiğinde; iptali istenilen boş çek yaprakları yönünden davacını...