İdarenin şart-tasarruf niteliğindeki karar ve işlemlerinin, sonradan hataya düşüldüğünün anlaşılması üzerine, geri alınmaları sonucu bu şart tasarrufa dayanılarak yapılmış fazla ödemelerin, Borçlar Kanununun 61 ve sonraki maddelerindeki sebepsiz zenginleşme hükümleri gereğince, idare tarafından geri istenip istenemiyeceği konusunda Dördüncü Hukuk Dairesinin çelişik görüş ve uygulamayı kapsayan kararları olduğundan söz edilerek, bu aykırılığın içtihatların birleştirilmesi yoluyla giderilmesi Daire Başkanlığının 19/6/1972 günlü yazısı ile istenilmişken sonradan, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun da, aynı konuda birbirine aykırı, 10/11/1954 gün ve 82/90 sayılı ve 11/5/1955 gün 53/52 sayılı Kararlarının varlığı anlaşılmış olduğundan Birinci Başkanlıkça, Dördüncü Hukuk Dairesi ile Hukuk Genel Kurulu Kararları arasındaki içtihat ayrılığının giderilmesi bakımından, konunun incelenmesi 1221...
Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu E.1972/6 K.1973/2 T.27.1.1973 İDARENİN ŞART TASARRUFA DAYALI FAZLA ÖDEMELERİ İDARENİN YANLIŞ İNTİBAK SONUCU YAPMIŞ OLDUĞU ÖDEMELER GERİ ALINAMAZ. İdarenin şart-tasarruf niteliğindeki karar ve işlemlerinin, sonradan hataya düşüldüğünün anlaşılması üzerine, geri alınmaları sonucu bu şart tasarrufa dayanılarak yapılmış fazla ödemelerin, Borçlar Kanununun 61 ve sonraki maddelerindeki sebepsiz zenginleşme hükümleri gereğince, idare tarafından geri istenip istenemiyeceği konusunda Dördüncü Hukuk Dairesinin çelişik görüş ve uygulamayı kapsayan kararları olduğundan söz edilerek, bu aykırılığın içtihatların birleştirilmesi yoluyla giderilmesi Daire Başkanlığının 19/6/1972 günlü yazısı ile istenilmişken sonradan, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun da, aynı konuda birbirine aykırı, 10/11/1954 gün ve 82/90 sayılı ve 11/5/1955 gün 53/52 sayılı Kararlarının varlığı anlaşılmış olduğundan Birinci Başkanlıkça, Dördüncü Hukuk Dairesi ile Hukuk Genel Kurulu Kararları arasındaki içtihat ayrılığının giderilmesi bakımından, konunun incelenmesi 1221 sayılı Yargıtay Kuruluş Kanununun 6082 sayılı Kanun ile değiştirilen 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (B) bendi gereğince, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kuruluna havale edilmiş ve bu kurulda, Dördüncü Hukuk Dairesi Kararları ile Hukuk Genel Kurulunun Kararları incelenerek içtihat uyuşmazlığı bulunduğu oybirliği ile kararlaştırıldıktan sonra konu tartışılmıştır. Kararlar arasındaki uyuşmazlığın esası; idarenin bir şart-tasarrufa dayanarak ödeme yaptıktan ve bir süre geçtikten sonra, bu tasarrufun yanlışlığının anlaşılarak geri alınması ve bu suretle, düzeltilerek hukuka uygun duruma getirilmesi üzerine, geçmişte, yanlış tasarrufa dayanılarak yapılmış fazla ödenen paraların geri istenmesi davasında hangi kullanılan diğer bir deyimle, idare hukuku kurallarının mı, yoksa Borçlar Hukuku Kurallarının mı uygulanacağı noktasındadır. Uygulanacak kurallar belirlendikten sonra, bu kuralların geri istemeye imkan tanıyıp tanımadığının ikinci bir mesele olarak çözümlenmesi gerekecektir. Yargıtay Dördüncü Hukuk Dairesi Başkanının yazısına eklenen örneklerden de anlaşıldığı gibi dairenin bazı kararlarında «Yetkili İdare organınca, yasalara uygun olmasa bile, yapılan bir tasarruf sonunda ödemede bulunulması halinde, sonradan bu tasarruf idarece kendiliğinden geri alınmış veya kaldırılmış olsa dahi geri alınmış olan bu tasarrufların doğurduğu sonuçları tanımanın idare hukuku kuralları gereği olduğundan idarenin geri alma davalarının reddi gerektiği» açıklanmış (4.H.D.29/12/1958 gün, E. 9525, K. 8617-21/9/1959 gün, E. 5239, K.6665-27/10/1964 gün, E. 13356, K.5076) böylece İdare Hukuku kuralları uygulanmış ve bu kurallara göre yanlış tasarrufa dayanılarak ödenen fazla paraların geri istenmesine imkân bulunmadığı kabul edilmiş iken, diğer bazı kararlarında «Ortada yanlış bir tasarruf bulunduğuna göre, idarenin bu yanlışlığı bilerek ödeme yaptığı benimsenemeyeceği. Borçlar Kanununun 62 ...