Yargıtay Dokuzuncu Hukuk Dairesi Başkanlığının 25/3/1972 günlü ve 86 sayılı yazısında: 772 sayılı Kanuna göre hizmete alınan çarşı ve mahalle bekçilerinin iş mevzuatı karşısında işçi sayılması gerektiği yolunda takarrür eden içtihattan dönme temayülü hâsıl olduğu bildirildiğinden Yargıtay Teşkilât Kanununun 8 inci maddesi uyarınca İçtihadi Birleştirme Hukuk Genel Kurulunca, doğan görüş ayrılığının İçtihadi Birleştirme yolu ile çözümlenmesinde zorunluk bulunduğu, oybirliğiyle kararlaştırıldıktan sonra; gereği konuşulup düşünüldü: İş hukukunu düzenleyen kanunların, kendilerine özgü amaçlara göre işçi tanımında bulunduğu bir gerçektir. İçtihadın konusu; fazla çalışma, hafta ve genel tatil paralarına ilişkin davaların çözümünden doğmuş olmakla çarşı ve mahalle bekçilerinin, İş Kanununun öngördüğü anlamda ve iş mevzuatı karşısında işçi sayılıp sayılmayacağı, öncelikle İş Kanununun koyduğu...
Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulu E.1972/4 K.1972/6 T.8.4.1972 R.Gazete No.14209 R.G. Tarihi: 8.6.1972 ÇARŞI VE MAHALLE BEKÇİLERİNİN İŞÇİ SAYILMAMALARI ÇARŞI VE MAHALLE BEKÇİLERİ, GENEL İDARE ESASLARINA TABİ VE GENEL GÜVENLİĞE YARDIMCI, SİLAHLI BİR KURULUŞUN KAMU GÖREVLİSİ OLMAKLA; ÇARŞI VE MAHALLE BEKÇİLERİ, İŞ MEVZUATI KARŞISINDA İŞÇİ SAYILMAZ. Yargıtay Dokuzuncu Hukuk Dairesi Başkanlığının 25/3/1972 günlü ve 86 sayılı yazısında: 772 sayılı Kanuna göre hizmete alınan çarşı ve mahalle bekçilerinin iş mevzuatı karşısında işçi sayılması gerektiği yolunda takarrür eden içtihattan dönme temayülü hâsıl olduğu bildirildiğinden Yargıtay Teşkilât Kanununun 8 inci maddesi uyarınca İçtihadi Birleştirme Hukuk Genel Kurulunca, doğan görüş ayrılığının İçtihadi Birleştirme yolu ile çözümlenmesinde zorunluk bulunduğu, oybirliğiyle kararlaştırıldıktan sonra; gereği konuşulup düşünüldü: İş hukukunu düzenleyen kanunların, kendilerine özgü amaçlara göre işçi tanımında bulunduğu bir gerçektir. İçtihadın konusu; fazla çalışma, hafta ve genel tatil paralarına ilişkin davaların çözümünden doğmuş olmakla çarşı ve mahalle bekçilerinin, İş Kanununun öngördüğü anlamda ve iş mevzuatı karşısında işçi sayılıp sayılmayacağı, öncelikle İş Kanununun koyduğu esaslarla diğer iş mevzuatı ve özellikle 772 sayılı Çarşı ve Mahalle Bekçileri hakkındaki Kanunun vazettiği hükümlerin mukayeseli bir yoldan incelenmesiyle bir sonuca varılması gerekir. Gerek 931 sayılı İş Kanununda, gerekse bu Kanunu yenileyen 1475 sayılı İş Kanununda işçi; bir hizmet aktine dayanarak, herhangi bir işte, ücret karşılığı çalışan kimse olarak tarif edilmiştir. Bu tarife göre; bir kimsenin işçi sayılabilmesi için öncelikle istihdam düzeyinde, işveren ile işçi deruhte eden kişi arasında bir hizmet aktinin var olması genel bir şarttır. Bu nedenledir ki salim bir sonuca varabilmemiz için herşeyden önce hizmet akdinin tanımlanması ve kapsamı üzerinde durmamız lâzımdır. Bir görüşe göre hizmet akti de statü hukuku alanına giren bir müessesedir. Ancak bu görüş, uygulama alanında tutunmuş değildir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Karariyle Dokuzuncu Hukuk Dairesi Kararlarında (Statü Hukukuna) daha ziyade kamu hukuku düzeyinde yer verildiği bilinci yerleşmiş ve kökleşmiş bulunmaktadır. Bu nedenle işçi ve memur ayırımında, biri için (Hizmet akti) diğeri için (Atama) sözleri kasıtlı olarak kullanılagelmiştir. Hizmet akti deyiminde bir özellik (Hususilik) ve bir irade bağımsızlığı sezinlenirken atama deyiminde, kamu yararına hazırlanıp tespit edilmiş bir pozisyona (Statüye) razı olma anlamı vardır. Çarşı ve mahalle bekçilerine ait 772 sayılı Kanun, bir kamu Kanunudur. Kapsamına aldığı personelin de kamu personeli statüsüne tabi olması, kanundan doğan bir zorunluktur. Örneğin; bu Kanunun 6 ncı maddesinde; çarşı ve mahalle bekçisi olabilmenin şartları arasında; Türk uyruklu, ilk okulu bitirmiş, askerliğini yapmış, 30 yaşını aşmamış, görevini yapmaya engel hastalık ve sakatlığı olmadığını sağlık kurulu raporu ile ...