(Z...) Z.... ve Ç.... Ormanları Türk Anonim Şirketinin işletmekte bulunduğu Ayancık'taki fabrika ve tesisatına 586 sayılı Koordinasyon karariyle Hükümetçe elkonulduktan sonra Şirket ile işçileri arasında iş bağıtının feshedilmiş sayılıp sayılmayacağı hakkında Yargıtay Ticaret Dairesinin 11/10/1947 tarih ve 62/3019 ve Beşinci Hukuk Dairesinin 28/2/1948 tarih ve 2639/575 sayılı kararlarını havi ilâmları arasındaki uyuşmazlığın içtihadı birleştirme yoliyle çözülmesi Adalet Bakanlığının 13/7/1948 tarih ve 55 sayılı yazisiyle istenilmiş olmakla keyfiyet Tevhidi İçtihat Genel Kurulunda incelenerek; sonuçta: İki daire kararları arasında beliren görüş ayrılığı, bahis konusu 586 sayılı Koordinasyon kararı hükümleri dairesinde Şirketin Ayancık'taki fabrika ve tesislerine elkoymanın mahiyetinin tâyini ve 3008 sayılı İş Kanununun 13 üncü maddesi hükmünün olaya şâmil olup olamıyacağı hususlarında...
Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu E.1948/19 K.1949/15 T.14.12.1949 İŞ AKDİNİN FESHİ İŞVEREN VE İŞÇİLERİN İRADE VE İHTİYARLARİYLE İŞ BAĞITININ FESHİ HALLERİNDE UYGULANAN 3008 SAYILI KANUNUN 13 ÜNCÜ MADDESİ HÜKMÜ, İRADE VE İHTİYAR DIŞINDA EL KOYMA VE İŞ MÜKELLEFİYETİ GİBİ MÜCBİR SEBEPLERDE UYGULANAMAZ. (Z...) Z.... ve Ç.... Ormanları Türk Anonim Şirketinin işletmekte bulunduğu Ayancık'taki fabrika ve tesisatına 586 sayılı Koordinasyon karariyle Hükümetçe elkonulduktan sonra Şirket ile işçileri arasında iş bağıtının feshedilmiş sayılıp sayılmayacağı hakkında Yargıtay Ticaret Dairesinin 11/10/1947 tarih ve 62/3019 ve Beşinci Hukuk Dairesinin 28/2/1948 tarih ve 2639/575 sayılı kararlarını havi ilâmları arasındaki uyuşmazlığın içtihadı birleştirme yoliyle çözülmesi Adalet Bakanlığının 13/7/1948 tarih ve 55 sayılı yazisiyle istenilmiş olmakla keyfiyet Tevhidi İçtihat Genel Kurulunda incelenerek; sonuçta: İki daire kararları arasında beliren görüş ayrılığı, bahis konusu 586 sayılı Koordinasyon kararı hükümleri dairesinde Şirketin Ayancık'taki fabrika ve tesislerine elkoymanın mahiyetinin tâyini ve 3008 sayılı İş Kanununun 13 üncü maddesi hükmünün olaya şâmil olup olamıyacağı hususlarında toplanmaktadır. Süresi belli olmayan sürekli iş bağıtları iş bitmezden önce işveren veya işçiler tarafından fesholunabilmek için fesih diğer tarafa ihbar olunmak ve yazılı mehiller geçtikten sonra feshin tahakkukunda beş yıldan fazla her bir tam iş yılı için on beş günlük ücret tutarından kıdem tazminatı verilmek ve ihbar şartına riayet edilmeksizin fesih halinde de işin mahiyetine göre fesheden tarafından miktarı yargıç tarafından takdir olunacak kıdem tazminatından ayrıca bir tazminat ödenmek bahis konusu 13 üncü madde hükmü gereğindendir. Hükmü açıklanan işbu madde uyarınca irade ve ihtiyari ile işverenin bağıtını feshetmesi halinde kusuru olup olmadığına bakılmaksızın belirli süre geçtikten sonra işinden ayrılacak işçiye işveren kıdem tazminatı vermek ve ihbarda bulunmadığı surette de ayrıca bir tazminat ödemek ile mükelleftir. Halbuki, anlaşmazlık konusu dâvalar; Millî Korunma Kanununun 18 inci maddesine dayanılarak 24/4/1945 tarih ve 3/2443 sayılı kararname ile çıkarılan (586) sayılı Koordinasyon kararının birinci ve üçüncü maddeleri hükümleri dairesinde Şirketin Ayancık'taki fabrika ve tesislerine Hükümetçe elkonularak Orman İşletme İdaresi marifetiyle işlettirilmesinden ve Millî Korunma Kanununun 10 uncu maddesi gereğince de fabrika ve tesislerde çalışan işçi, teknisyen, mühendis ve sair mütehassısların iş mükellefiyetine tabi tutulmalarından doğmaktadır. Şu suretle Şirketin irade ve ihtiyari ile iş bağıtı fesholunmayıp Hükümetçe Ayancık'taki fabrika ve tesislere elkonularak işletilmek ve iş mükellefiyetine tabi tutulan işçi ve sairenin Şirket emrinde çalışmalarına imkân kalmamak gibi mücbir sebeplerden ileri gelmiş bulunmaktadır. Sonradan hâdis olan mücbir sebeplerle iş bağıtının devamının imkânsızlığı karşısında vecibelerin sâkıt olacağı Borçlar Kanunu...