Borçlar kanununun 55 inci maddesi hükmüne göre istihdam eden kimsenin tazminat ile mesul tutulabilmesi için kusuru şart olmadığı gibi kullandığı adamının kusuru da kanuni şartlardan değildir.
Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu E.1957/1 K.1957/3 T. 27.3.1957 R.Gazete No. 9640 R.G. Tarihi: 22.6.1957 ADAM ÇALIŞTIRANIN SORUMLULUĞU BORÇLAR KANUNUNUN 55 İNCİ MADDESİ HÜKMÜNE GÖRE İSTİHDAM EDEN KİMSENİN TAZMİNAT İLE MESUL TUTULABİLMESİ İÇİN KUSURU ŞART OLMADIĞI GİBİ KULLANDIĞI ADAMININ KUSURU DA KANUNİ ŞARTLARDAN DEĞİLDİR. 818/md. 55 Avukat H.B. Arcael tarafından 23/6/1956 da Birinci Reisliğe verilmiş bulunan dilekçede adam kullanmanın kullandığı adamın sebebiyet verdiği zarardan dolayı Borçlar Kanununun 55 inci maddesi hükmünce mesul tutulabilmesi için kullanılan adamın zarara sebebiyet vermesinde kusurunun kanuni şartlardan olup olmadığı meselesinde Temyiz Mahkemesi Dördüncü Hukuk Dairesi karariyle Üçüncü Hukuk Dairesi kararı arasında birbirini tutmazlık bulunduğu ileri sürülerek bu durumun ictihadı birleştirme yoliyle giderilmesi istenilmiştir. Dördüncü Hukuk Dairesi Reisliğinin 5/4/1956 günlü yazısında her ne kadar İsviçre Şârihlerinden Rossel ile Oser - Schönenberger Borçlar Kanununun 55 inci maddesinin tatbikı için zararın meydana gelmesinde kullanılan adamın kusurunun bulunmasının aranmadığını yazmakta iseler de, kanunun tatbikında Şârihlerin noktai nazarından ziyade kanun metninin mâna ve medlûlünün nazara alınması gerekli olması ve 55 inci madde hükmünün mutlak mesuliyet esasını tazammun etmemesi ve dolayısiyle adam kullananın mesuliyeti için kullanılan adamın kusuru kanuni şartlardan olduğu, Üçüncü Hukuk Dairesi Reisliğinin 13/7/1956 günlü yazısında ise Borçlar Kanununun 55 inci maddesinde kabul edilen mesuliyetin sebebiyet verme esasına dayanan ve kusur aranmayan bir mesuliyet hali olduğu cihetle bu madde hükmünce adam kullananın mesul tutulmasının kullanılan adamın kusuru neticesinde zararın meydana gelmiş olması şartına bağlı bulunmadığı bildirilmiştir. Her iki dairenin kararları arasında birbirini tutmazlık bulunduğu cihetle içtihadın birleştirilmesi gerektiğine ittifakla karar verildikten sonra hukuk kısmı içtihadı birleştirme umumi heyetince mesele görüşülmüş ve aşağıda bildirilen sebeplerle Üçüncü Hukuk Dairesi içtihadının kanuna uygun bulunduğu neticesine varılmıştır. 1 - Kanun hükmünün mânasını tâyin etmekte ilk esas, metnin meydana geldiği sözlerden çıkan mânadır ve ancak bu şekilde metne verilmesi gereken mâna, hükmün kanuna konulmasiyle güdülen gayeye aykırı neticeler doğuracak olduğu takdirde, lâfızdan çıkan mâna yerine kanunun ruhundan çıkan mânaya göre hüküm verilmesi gerektir ki, bu durum, Medeni Kanunun birinci maddesinde kabul edilen, kanunun lâfziyle ve ruhiyle temas ettiği bütün meselelere tatbik olunacağı kaidesinin neticelerindendir. Tefsiri söz konusu edilen Borçlar Kanununun 55 inci maddesinin birinci fıkrasında (Başkalarını istihdam eden kimse, maiyetinde istihdam ettiği kimselerin ve amelesinin hizmetlerini ifa ettikleri esnada yaptıkları zarardan mesuldür. Şu kadar ki, böyle bir zararın vukubulmaması için hal ve maslahatın icabettiği bütün dikkat ve itinada bulunmuş olsa bile zararın vukuuna mâni o...