Mevcut demiryollarının tevsii gibi münferit sebeplerle yapılan istimlaklerde, istimlak bedelinin umumi hükümler dairesinde takdir ve tayini gerekir.
Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu E.1942/22 K.1943/16 T.28.4.1943 KAMULAŞTIRMA BEDELİNİN TAKDİRİ MEVCUT DEMİRYOLLARININ TEVSİİ GİBİ MÜNFERİT SEBEPLERLE YAPILAN İSTİMLAKLERDE, İSTİMLAK BEDELİNİN UMUMİ HÜKÜMLER DAİRESİNDE TAKDİR VE TAYİNİ GEREKİR. İnşa ve ikmal edilmiş olan demiryollarının tevsii maksadiyle istimlâk edilmesi lâzımgelen gayrimenkul bedelinin takdir ve tayini 929 ve 1607 sayılı hususi kanunların koyduğu esaslar dairesinde yapılıp yapılmıyacağı hususunda Temyiz Üçüncü Hukuk Dairesinin 26/9/1939 tarih ve 10092/8446 ve Dördüncü Hukuk Dairesinin 30/6/1941 tarih ve 664/1691 sayılı kararlarını havi ilâmları arasında husule gelen içtihat ihtilâfının halli Adliye Vekâleti Hukuk İşleri Umum Müdürlüğünün 3989 sayılı yazısiyle istenilmesine mebni birinci toplanmada karar nisabı hasıl olamamasına mebni tekrar toplanan Tevhidi İçtihad Heyeti Umumiyesinde keyfiyet müzakere edilerek: Neticede : Malûmdur ki Devlet Demiryolları İstimlâk Kanununun neşrinden evvel demiryolları ve teferruatına lüzumu olan gayrimenkullerin istimlâki 295 tarihli menafii umumiye için istimlâk kararnamesine tevfikan yapılmakta idi. Ahiren görülen lüzum üzerine devletçe inşa edilmekte ve edilecek olan demiryolları ve teferruatı için 929 sayılı hususi istimlâk kanunu yapılmış ve bu kanun hükmü, 1607 sayılı kanunla mübayaa edilen ve edilecek olan demiryollarına da teşmil edilmiştir. 929 sayılı kanunun üçüncü maddesinde; Devlet Demiryolları ve teferruatına lüzumu dolayısiyle işgal edilmiş ve edilecek gayrimenkûlattan hakiki ve hükmî şahısların mutasarrıf oldukları arazi ve emlâkin bedeli istimlâki, mezkûr hatların inşaası için neşredilen kavaninin tarihi neşrinde alınan vergisine göre hesabedilecek kıymeti olduğu ve 1607 sayılı kanunun ikinci maddesinde de; 929 sayılı kanunun üçüncü maddesi mucibince bu hatlar ve teferruatı için istimlâkine lüzum görülecek gayrimenkullerin bedellerini tâyinde işbu demiryollarının mübayaaları tarihindeki vergilerinin esas tutulacağı yazılı bulunmasına göre bu hususi kanunların hükümleri sadece müceddeden inşa edilen ve edilecek olan demiryolları ve teferruatı için istimlâk olunacak gayrimenkul bedelinin takdir ve tâyininde cari olup mevcut hattın tevsii maksadiyle yapılan münferit istimlâklere şamil değildir. Çünkü: Teşkilâtı Esasiye Kanununun 74 üncü maddesi hükümlerine göre umumî menfaatler için istimlâki lüzumu usulen tahakkuk eden gayrimenkullerin kanunu mahsus mucibince değer bahası verilmek şarttır. Ancak; gerek hususi kanunların esbabı mucibe lâyihasından, gerek meclis müzakeresi zabıtlarından anlaşıldığına göre içtimai ve iktisadi inkişafın en büyük amillerinden olan demiryolları inşaasını hükümete bar olmıyacak en az masrafla vücuda getirmek zaruretiyle umumî hükümlerden ayrılarak hususi bir istimlâk kaidesi kabul edilmiş ve demiryolları; etrafındaki emlâk ve arazinin kıymetlerini artıracağı ve bundan emlâk ve arazi sahipleri ziyadesiyle faydalanarak bu suretle milkiyet ve tasarruf haklarının temin olunacağı mülâhazasiyle istim...