Su ile hareket eden değirmenleri işletmek fabrikacılık türündenolduğundan ticari işlemlerden sayılır.
Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu E.1932/13 K.1932/6 T.16.3.1932 DEĞİRMEN İŞLETMEK SU İLE HAREKET EDEN DEĞİRMENLERİ İŞLETMEK FABRİKACILIK TÜRÜNDEN OLDUĞUNDAN TİCARİ İŞLEMLERDEN SAYILIR. Su değirmenleri işletmek muamelei ticariyeden olup olmadığı hususunda Temyiz Mahkemesi Üçüncü Hukuk Dairesinin 1/2/931 tarih ve 1429/1171 numaralı kararı ile Dördüncü Hukuk Dairesinin 14/6/931 tarih ve 2372/1650 numaralı kararı arasında hâsıl olan içtihat ihtilâfı Ticaret Dairesinin 22/4/931 tarih ve 37 numaralı müzekkeresiyle ihbar olunmakla bu baptaki ilâm suretleri celp ve nüshaları telhis ve teksir edilerek Heyeti Umumiyeye tevzi olundu; 16/3/932 tarihine müsadif çarşamba günü içtima eden Heyeti Umumiyeye kırk üç zatın iştirak ettiği görüldükten ve müzakere nisabı tahakkuk ettikten sonra söz alan Üçüncü Hukuk Reisi Sait Beyefendi; Herhangi nevi ve nerede olursa olsun su değirmenlerinde ticaret kastiyle nakit veya zahire mukabilinde şunun bunun zahireleri öğütülür. Gerçi bunlara sarahatan fabrika denilmez ise de, fabrikaların haiz olduğu evsafı tamamiyle haizdir. Çünkü zahireyi bir şekilden diğer bir şekle sokar ve un haline getirir. Ticaret Kanununun on üçüncü maddesi aynen (cüz'î sermaye ile birlikte münhasıran sayü amelile geçinen) kimselere ufak tâcir denmesine ve mezkûr kanunun üçüncü faslı ahkâmına ve bilhassa yirmi dördüncü maddenin ibaresine göre mahiyeten muamelâtı ticariyeye mâkis olan muameleler dahi muamelei ticariyeden madut olmasına nazaran bizzatihi ticaret muamelesi olan değirmenciliğin ticarî muameleden olması evleviyette kalır. Hancılık, pansiyonculuk gibi muamelâtın ticarî olduğunda hiç bir arkadaşımız tereddüt etmediği halde nasıl olur da daha vasî mikyasta ticaret işiyle meşgul olan değirmencilik ticarî muameleden addolunamaz? Kanaatıma göre zatı muamele ve şahıs itibariyle değirmencilik ticarî muameledendir. Bunun hilâfını düşünmek hatırıma bile gelmez. Ticaret Reisi Halil İbrahim Beyefendi; Ticaret Kanununun muamelâtı ticariyenin nelerden ibaret olduğunu irae eden üçüncü faslına dahil bulunan onbeş ilâ yirmi beşinci maddeden yirminci maddenin ikinci bendinde fabrikacılık, tezgâhçılık, matbaacılık gibi muayyen sanatların ticarî addedildiğine dair sarahat vardır. Bent aynen şudur, (Fabrikacılık, tezgâhçılık, matbaacılık, fotoğrafçılık, naşirlik, gazetecilik, ilâncılık, kitapçılık). Bu sanatların her biri kendine mahsus evsafı haiz olmak suretiyle başlı başına birer ticarî muameledir ve maddi kanuniyede her biri tahsisan zikir edilerek (gibi) tabiriyle umumileştirilmemiştir. Şu halde fabrikacılık deyince bu kelimenin medlûl ve mefhumu ne ise onu kastetmek zarurîdir. Mevzuu ihtilâf olan hadise şudur: alelâde köy değirmenleri yani malûm tarzda bir harkla, bir cedvelle bir dereden su alıp iptidaî bir tarzda su ile işletilen taşlı değirmenler de fabrikamıdır ve fabrikacılık mefhumunda bu su değirmenleri de dahil midir? Bu pek malûm ve bedihî olan bir keyfiyeti tahlile ve bunun üzerinde uzun boylu tevakkufa lüzum göremem. Çünkü su değirm...