3787 sayılı yasanın 4. maddesinde defter ve belgelerin ibrazı istenen yazı tebliği "incelemeye başlama" kabul edildiğinden dönem matrahını 3787 sayılı yasaya göre artırmış olan davacıya anılan yasanın yürürlüğünden önce bu nitelikteki yazının tebliği nedeniyle re'sen yapılan tarhiyatın esasının incelenmesi gerekirken, 213 sayılı yasanın 139. maddesi dayanak alınarak tarhiyatın kaldırılmasında hukuka uygunluk bulunmadığı hakkında.
Danıştay Vergi Dava Daireleri Genel Kurulu E. 1995/426 K. 1997/182 T. 4.4.1997 MATRAH ARTIRIMI 3787 SAYILI YASANIN 4. MADDESİNDE DEFTER VE BELGELERİN İBRAZI İSTENEN YAZI TEBLİĞİ "İNCELEMEYE BAŞLAMA" KABUL EDİLDİĞİNDEN DÖNEM MATRAHINI 3787 SAYILI YASAYA GÖRE ARTIRMIŞ OLAN DAVACIYA ANILAN YASANIN YÜRÜRLÜĞÜNDEN ÖNCE BU NİTELİKTEKİ YAZININ TEBLİĞİ NEDENİYLE RE'SEN YAPILAN TARHİYATIN ESASININ İNCELENMESİ GEREKİRKEN, 213 SAYILI YASANIN 139. MADDESİ DAYANAK ALINARAK TARHİYATIN KALDIRILMASINDA HUKUKA UYGUNLUK BULUNMADIĞI HAKKINDA. 213/md. 139 3787/md. 4 1988 takvim yılına ilişkin defter ve belgelerini inceleme elemanının istemine uyarak ibraz etmeyen yükümlü adına resen kaçakçılık cezalı gelir vergisi ve geçici vergi salınmıştır. Tarhiyata karşı açılan davayı inceleyen ... Vergi Mahkemesi 20.1.1994 günlü ve K:1994/7 sayılı kararıyla; davacının 1988 takvim yılına ilişkin olarak 3787 sayılı Yasadan yararlanmak suretiyle matrah artırımı yaptığı, inceleme elemanınca dönem defter ve belgelerinin ibrazı, 3787 sayılı Yasanın yürürlüğe girdiği 3.4.1992 tarihinden önce 6.4.1990 tarihli yazı ile istendiği anılan yazının Vergi Usul Kanununun 139 uncu maddesi karşısında incelemeye başlama kabul edilemeyeceği, vergi incelemesinde esas olanın, incelemenin yükümlünün işyerinde yapılması olduğu, işyerinde inceleme yapılması istenmeden defter ve belgelerin ibraz edilmemesi neden gösterilerek resen takdire gidilmesinin hukuka uygun olmadığı gerekçesiyle davayı kabul ederek tarhiyatı kaldırmıştır. Vergi dairesi müdürlüğünün temyiz istemini inceleyen Danıştay Üçüncü Dairesi 14.6.1995 günlü ve ... sayılı kararıyla; 3787 sayılı Yasanın 4 üncü maddesinde, 1.1.1992 tarihinden önceki dönemlere ve beyana dayanan vergilerde bu tarihe kadar verilmesi gereken beyannamelere ilişkin olarak kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce başlandığı halde, aynı tarihe kadar tamamlanamamış olan vergi incelemeleri ile takdir, tarh ve tahakkuk işlemlerine devam edileceği, bu madde hükmüne göre incelemeye başlanmasının; bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce mükellef nezdinde işe başlama tutanağının alınması mükellefe davet veya defter ve belgelerin ibrazı yazısının tebliğ edilmiş olması, matrah tesisine yönelik tutanak düzenlenmesi ya da defter ve belgelerin incelenmek üzere denetim elemanına teslim edilmesi hallerini kapsadığı, olayda, söz konusu dönemle ilgili defter ve belgelerin yükümlüden, kanunun yürürlük tarihinden önce ve 6.4.1990 tarihinde tebliğ edilen yazı ile istendiği ve böylece vergi incelemesine başlandığının anlaşıldığı, defter ve belgeleri yazı ile istenmesine karşın incelemeye ibraz etmeyen yükümlünün dönem matrahının resen takdirinin zorunlu olduğu gerekçesiyle temyiz istemini kabul ederek mahkeme kararını bozmuştur. Bozma kararına uymayan ... Vergi Mahkemesi 21.9.1995 günlü ve 1995/245 sayılı kararıyla; 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 139 uncu maddesinde, vergi incelemelerinin esas itibarıyla incelemeye tabi olanın işyerinde yapılacağının belirtildiği, işyeri...