DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) DAVA TARİHİ : 05/09/2022 KARAR TARİHİ : 09/09/2022 Mahkememizde görülen Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının dosya üzerinde yapılan incelemesi sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı dava dilekçesinde özetle; Müşterisi bulunduğu ---- aldığı çek koçanı olduğunu------ nolu hatırlamadığı 2 adet çekini kaybettiğini, bu çekinin bedel kısmını bilmediğini, yazmı ve hamiline yazılıp yazılmadığını da bilmediğini ancak bu çeki yaptığı ticari bir işin karşılığı olarak kimseye vermediğini, tanımadığı kişiler tarafından piyasaya sunulması ihtimali olduğunu, belirterek çeklerin iptali ile, dava sonuna kadar ödenmemesi için ihtiyati tedbir kararı verilerek ödeme yapılmaması hususunda bankaya yazı yazılmasını talep etmiştir. İNCELEME ve GEREKÇE: Dava hukuki niteliği itibariyle, TTK'nın 818/1.s maddesi yollamasıyla aynı Kanun'un...
T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/667 Esas KARAR NO : 2022/646
DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) DAVA TARİHİ : 05/09/2022 KARAR TARİHİ : 09/09/2022
Mahkememizde görülen Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının dosya üzerinde yapılan incelemesi sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı dava dilekçesinde özetle; Müşterisi bulunduğu ---- aldığı çek koçanı olduğunu------ nolu hatırlamadığı 2 adet çekini kaybettiğini, bu çekinin bedel kısmını bilmediğini, yazmı ve hamiline yazılıp yazılmadığını da bilmediğini ancak bu çeki yaptığı ticari bir işin karşılığı olarak kimseye vermediğini, tanımadığı kişiler tarafından piyasaya sunulması ihtimali olduğunu, belirterek çeklerin iptali ile, dava sonuna kadar ödenmemesi için ihtiyati tedbir kararı verilerek ödeme yapılmaması hususunda bankaya yazı yazılmasını talep etmiştir. İNCELEME ve GEREKÇE: Dava hukuki niteliği itibariyle, TTK'nın 818/1.s maddesi yollamasıyla aynı Kanun'un 757 vd. maddeleri uyarınca zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir. Dava dilekçesi incelendiğinde iptali istenen çek/çeklerin davacının kendi çek hesabından verilmiş yani keşidecisi ve hesap sahibi de bizzat davacı olan boş çek yaprakları olduğu anlaşılmaktadır. Davacı hamil ya da lehtar değildir. TTK.'nın 757-764. maddelerinde yer alan yasal düzenlemelere göre, çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK.'nın 651/2. maddesi uyarınca senet üzerinde hak sahibi bulunan hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibi hamile iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir. (TTK.652. madde) Keşidecinin, muhatap bankayı ödemeden men yetkisi bulunmamaktadır. Çek ibraz edildiği takdirde, hak talep eden hamile karşı İİK'nın 72. maddesi uyarınca olumsuz tespit davası açma imkanı da mevcuttur. Yine TTK'nın 651/2. maddesi uyarınca iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişi, senede bağlı alacak hakkı olan hamildir. Somut olayda davacı, çeklerin hamili değil, çeklerin bağlı olduğu hesabın sahibi olduğu gibi çekler henüz keşide dahi edilmemiş, yani kambiyo vasfını haiz olmayan boş çek yaprakları olduğu açıklanmıştır. Bu nedenle çek hesabı sahibi olan davacının işbu davayı açmakta hukuki yararı bulunmamaktadır. Hukuki yararının bulunması ise HMK.114/h maddesi uyarınca dava şartı olup, mahkemece kendiliğinden gözetilmek zorundadır. Diğer yandan zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı çek hamiline tanınmış bir hak olup, keşidecinin işbu davayı açma hakkı bulunmadığından, davacının aktif husumet ehliyeti de yoktur. Tüm dosya kapsamı, taraf iddia ve savunmaları ve bütün deliller birlikte değerlendirildiğinde; iptali istenilen boş çek yaprakları yönünden davacının hukuki yararının olmaması ve davacının aktif husumet ehliyeti bulunmaması sebebiyle d...