Davalı idare tarafından, gelir vergisi kanunu'nun 47 ve 48 inci maddelerinde düzenlenen götürü usule tabi olmanın şartlarını taşıyıp taşımadığı hususunda tespit yapılmayan ve aynı yasanın 9/1 inci maddesindeki vergiden muaf esnaf kapsamında olan davacı hakkında, gerçek usulde vergi mükellefiyeti tesis edilmesinde yasal isabet bulunmadığı hakkında.
Danıştay 4. Daire E. 1997/2432 K. 1998/2233 T. 26.5.1998 GÖTÜRÜ USUL DAVALI İDARE TARAFINDAN, GELİR VERGİSİ KANUNU'NUN 47 VE 48 İNCİ MADDELERİNDE DÜZENLENEN GÖTÜRÜ USULE TABİ OLMANIN ŞARTLARINI TAŞIYIP TAŞIMADIĞI HUSUSUNDA TESPİT YAPILMAYAN VE AYNI YASANIN 9/1 İNCİ MADDESİNDEKİ VERGİDEN MUAF ESNAF KAPSAMINDA OLAN DAVACI HAKKINDA, GERÇEK USULDE VERGİ MÜKELLEFİYETİ TESİS EDİLMESİNDE YASAL İSABET BULUNMADIĞI HAKKINDA. 193/md. 47 , 48 , 75 , 31 Temyiz Eden : ... Vergi Dairesi Müdürlüğü Karşı Taraf : ... Vekili : Av... İstemin Özeti : 1991 - 1992 yılı gelir vergisi beyannamesini vermeyen davacı adına gerçek usulde gelir vergisi mükellefiyeti tesis edilip, takdir komisyonunca belirlenen matrah üzerinden re'sen gelir vergisi salınmış, kaçakçılık cezası kesilmiştir. ... Vergi Mahkemesi 27.12.1996 günlü ve E:1994/1270, K:1996/2807 sayılı kararıyla; davacı hakkında gerçek usulde gelir vergisi mükellefiyeti tesis edilmesinde yasaya aykırılık bulunmamakla birlikte gelir vergisi beyannamesinin verilmemesinin re'sen takdir sebebi sayıldığı ancak re'sen vergi tarhıyla ulaşılmak istenen amacın elde edilen gelirin gerçeğe en yakın şekilde tespit edilmesi olduğu, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 75 inci maddesiyle takdir komisyonlarına inceleme yetkisi verildiği, aynı Yasanın 31/8 inci maddesinde ise, takdir komisyonu kararlarında takdirin dayanağı ve açıklamasının bulunmasının gerektiğinin belirtildiği, buna göre takdir komisyonlarınca matrah belirlenirken yükümlülerin faaliyette bulunup bulunmadıkları, ne kadar gelir elde ettikleri gibi hususların araştırılmasının zorunlu olduğu, bu hususlar dikkate alınmadan yapılan tarhiyatta isabet görülmediği gerekçesiyle vergi ve cezanın kaldırılmasına karar vermiştir. Davalı İdare, tarhiyatın yasaya uygun olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını istemektedir. Savunmanın Özeti : Yasal dayanaktan yoksun bulunan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır. Danıştay Savcısı ...'in Düşüncesi : Seyyar satıcılık yaptığını söyleyen davacı, hakkında gerçek usulde vergi mükellefiyeti tesis edilerek resen cezalı gelir vergisi tarhiyatı yapılması işlemine karşı dava açmıştır. Uyuşmazlığa bakan Vergi Mahkemesi, davacının sabit bir işyerinde manavlık yaptığı, ancak, mükellefiyet kaydını yaptırıp beyanname vermediğinin açık olduğu, bu nedenle de resen takdir sebebinin bulunduğu gerekçesiyle davacı hakkında uygulanan işlemi yerinde bulmuş, takdir komisyonunca saptanan matrahın somut ve gerçekçi olmadığı görüşüyle cezalı tarhiyatı terkin etmiştir. Mahkeme kararı davalı tarafça tarhiyatın tasdiki gerektiği iddiasıyla temyiz edilmiştir. Dosyanın incelenmesinden, davacının belediyeye ait bir arsada 5 m2 lik alan için işgaliye ödeyerek seyyar sebze satışı yaptığı anlaşılmaktadır. 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 48 inci maddesinde düzenlenen götürü usule tabi olmanın özel şartlarını taşıyıp taşımadığı bile belli olmayan ve durumu aynı Yasanın 9 uncu maddesinin 1 inci bendindeki vergiden muaf esnaf tanımına uyan davacı...