Navlun sözleşmelerinin kira sözleşmesi kapsamında düşünülemeyeceği hk.
Danıştay 3. Daire E. 1998/4582 K. 2000/684 T. 23.2.2000 NAVLUN SÖZLEŞMESİ NAVLUN SÖZLEŞMELERİNİN KİRA SÖZLEŞMESİ KAPSAMINDA DÜŞÜNÜLEMEYECEĞİ HK. (5422/md. 24) Temyiz İsteminde Bulunun : ..... Vergi Dairesi Müdürlüğü Karşı Taraf : ..... Nak. ve Tic. Ltd. Şti. Vekili : Av. ..... İstemin Özeti : Davacı şirket adına 1993/5.6.7.8 ve 9. dönemleri için tarh edilen kurum (stopaj) vergisi ve fon payı ile kesilen kaçakçılık cezalarına karşı açılan davayı; yabancı şirketlere ait iki gemiyle taşımacılık faaliyeti yapmak üzere gemi sahipleriyle davacı arasında düzenlenen ..... sözleşmesinin niteliğinin kira sözleşmesi olduğu ve 5422 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 24. maddesine göre tevkifata tabi tutulması gerektiği iddiasına dayanan uyuşmazlığın çözüme kavuşturulabilmesi için söz konusu sözleşmenin niteliğinin ortaya konulması gerektiği, Türk Ticaret Kanununun 1131. maddesinde; "geminin tamamen veya muayyen bir cüz'ü yolcu taşımak üzere üçüncü şahsa tahsis edilir veya üçüncü şahsa muayyen miktarda yolcu taşıma hakkı verilirse, taşıyan ile üçüncü şahıs arasındaki hukuki münasebet hakkında dördüncü faslın birinci kısmının mezkur münasebetin mahiyeti ile telif olunabilecek hükümleri tatbik olunur", düzenlemesine yer verildiği, sözü edilen dördüncü faslın birinci kısmında yer alan 1016. maddede ise; navlun sözleşmesinin, taşıyanın geminin tamamını veya bir cüz'ünü yahut muayyen bir yerini taşıtana navlun karşılığında tahsis ederek eşyayı denizde taşımasını taahhüt eden bir mukavele olarak tanımlandığı başka bir deyişle bu tür sözleşmelerin navlun sözleşmesi olduğunun hükme bağlandığı, dosyada bulunan sözleşmelerin incelenmesinden bunların navlun sözleşmesinin bir çeşidi olan Carter (Charter) sözleşmesi olduğunun anlaşıldığı, taşınan şeyin eşya ya da yolcu olmasının Türk Ticaret Kanunundaki navlun sözleşmesinin kapsamını değiştirmeyeceği, olayda, söz konusu sözleşmelerde muvazaa olduğu yolunda bir belge ya da iddia da ileri sürülmediğinden, kira sözleşmesi kapsamında nitelendirilemeyecek olan bu sözleşmeye göre yapılan ödemelerin Kurumlar Vergisi Kanununun 24. maddesine göre tevkifata tabi tutulamayacağı gerekçesiyle kabul ederek dava konusu cezalı tarhiyatları kaldıran .... .... Vergi Mahkemesinin 7.5.1998 gün ve E : 1996/1130, K : 1998/284 sayılı Kararının; vergi inceleme raporuna göre yapılan tarhiyatın aynen onanması gerektiği ileri sürülerek bozulması istemidir. Savunmanın Özeti : Yolcu taşımak üzere gemi tahsis edilmesine ilişkin olarak gemi sahipleriyle yapılan sözleşmenin, bir gemi kiralama sözleşmesi olmadığı, navlun sözleşmesi ile Borçlar Kanununun 248. maddesi anlamında bir şeyin kullanılmasının terk edilmediği, sadece eşyanın belli bir yerden belli diğer bir yere naklinin ücret karşılığında taahhüt edildiği, bu sözleşmelerle geminin, teknik ve güverte yönetiminin yine gemi sahibinde kaldığı buna karşılık gemiyi tutanın ticari yönetimi devraldığı dolayısıyla gemi sahiplerinin bu tür sözleşmelerden elde ettiğ...