T.c. merkez bankası mensupları sosyal güvenlik ve yardımlaşma sandığı vakfının 6762 sayılı türk ticaret kanununun 468 inci maddesi kapsamında kurulan vakıflardan olup olmadığı hususunda düşülen duraksamanın giderilmesine yönelik, istişari düşünce istemi hakkında.
1. Daire 2005/835 E. , 2005/1403 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y BİRİNCİ DAİRE Esas No : 2005/835 Karar No : 2005/1403 T.C. Merkez Bankası Mensupları Sosyal Güvenlik ve Yardımlaşma Sandığı Vakfının 6762 sayılı Türk Ticaret Kanununun 468 inci maddesi kapsamında kurulan vakıflardan olup olmadığı hususunda düşülen duraksamanın giderilmesine yönelik, istişari düşünce istemine ilişkin Başbakanlığın 19.8.2005 günlü, Kanunlar ve Kararlar Genel Müdürlüğünün 3866 sayılı yazısına ekli Vakıflar Genel Müdürlüğünün 27.7.2005 günlü 3471/13051 sayılı yazısında aynen; "İlgi Makam Oluru ile, T.C. Merkez Bankası Mensupları Sosyal Güvenlik ve Yardımlaşma Sandığı Vakfının Türk Ticaret Kanununun 468 inci maddesi kapsamında kurulan bir vakıf olup olmadığı hususunda tereddüt bulunduğu anlaşıldığından, öncelikle bu konuda ortaya çıkan duraksamanın giderilmesi için konu hakkında Danıştay'dan istişari görüş alınması bildirilmiştir.(Ek-1) Türk Ticaret Kanununun 468 inci maddesinde "esas mukavelede şirketin müstahdem ve işçileri için yardım sandıkları ve sair yardım teşkilatı kurulması ve idamesi maksadıyla akçe ayrılması derpiş olunabilir. Yardım maksadına tahsis olunan para ve diğer mallar, şirket mallarından ayrılarak bunlarla Medeni Kanun hükümleri dairesinde bir vakıf meydana getirilir..." hükmü yer almıştır. Türk Ticaret Kanununun 468 inci maddesine göre çalıştırılanlara ve işçilere yardım vakıfları, Anonim Şirketler tarafından, Türk Medeni Kanunu hükümlerine göre kurulabilmektedir. 1.1.2002 tarihinde yürürlüğe giren Türk Medeni Kanununun 101 inci maddesinde "Vakıflarda üyelik olmaz" hükmü yer almıştır. Anılan hüküm gereği, Türk Medeni Kanununun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren çalıştırılanlara ve işçilere yardım vakıfları dışında kalan Türk Medeni Kanunu hükümlerine göre kurulan tüm vakıflar yeni üye alamayacaklardır. Türk Medeni Kanununun 110. maddesi kapsamına giren "çalıştırılanlara ve işçilere yardım vakıfları" yani Türk Ticaret Kanununun 468. maddesine göre kurulan vakıflarla Sosyal Sigortalar Kanununun Geçici 20. maddesine göre kurulan vakıflar dışında, bu hüküm mutlak olarak uygulanmaktadır. Çalıştırılanlara ve işçilere yardım vakıfları ile ilgili olarak; Yargıtay 18. Hukuk Dairesinin 24.1.2003 tarihli ve 2002/12271 E., 2003/325 sayılı kararında, "Türk Medeni Kanununun 110. maddesi kapsamına giren vakıfların varlıklarını ödenti veren çalıştırılanların ve işçilerin katkıları ile devam ettirdiklerinden, bu vakıflardan yararlananların yasanın 101. maddesinde yasaklanan anlamda üye olarak düşünülmemesi vakfın kuruluş amacına uygun düşecektir. Dava konusu vakıf senedi değişikliğinde düzenlenmiş bulunan üyelik, vakıftan yararlananlar şeklinde anlaşılmalıdır." denilmektedir. Bu sebeple; anılan vakfa yeni üye alınıp alınmaması hususunda vakfın Türk Ticaret Kanununun 468. maddesine göre kurulan vakıf olup olmadığının tespiti önem kazanmaktadır. Anılan vakıf ile ilgili olarak, 15.4.2003 tarih ve 1 sayılı denetim raporunda; vakfın Türk Ticaret Kanununun 468 in...