Dijital Yargı

Hukuk Platformu

ANA MENÜ

  • Dashboard

ARAÇLAR

  • Karar AraHybrid
  • Detaylı İçtihat
  • Dilekçe Üret
  • Mevzuat6 tür
  • DoktrinYakında

HESAP

  • Abonelik
  • Hesabım
Giriş YapÜcretsiz Dene
Anasayfa/İçtihat/Anayasa Mahkemesi/E. 2006/105 · K. 2009/142
Anayasa Mahkemesi

Anayasa Mahkemesinin 8/10/2009 Tarihli ve E: 2006/105, K: 2009/142 Sayılı Kararı

E. 2006/105K. 2009/1428 Ocak 2010
PDF İndir
AI Özet yükleniyor...

Kısa Önizleme

Önizleme

savcılıklarda görev yapan askeri hâkimlere komutan, kıdemli hâkim ya da askeri savcı tarafından subay sicili verilmesi, Anayasada yer alan askeri hizmetlerin gerekleri kavramının anayasal bir sonucu mudur, yoksa 'Mahkemelerin Bağımsızlığı' ve 'Hâkimlik Teminatı' ilkelerine ters düşen bir Anayasaya aykırılık hali midir' Sorunun bu bağlamda değerlendirilmesi gerekmektedir. Öncelikle 'Askerlik hizmetinin gerekleri' kavramının hangi ölçü içinde göz önünde bulundurulması gerektiği hususu ön plana çıkmaktadır. Anayasanın 'Askeri Yargı' başlıklı 145 inci maddesiyle ilgili Milli Güvenlik Komisyonunun değişiklik gerekçesinde: 'Savaş ve Sıkıyönetim hallerinde askeri mahkemelerin iş hacminin artması, askeri hâkim sayısının sınırlı olması sebepleriyle, bu mahkemelerde adli yargı hâkim ve savcılarının görevlendirilmesine imkan veren hüküm ile askeri hâkimlerin yargı hizmeti dışında,...

Karar Metni

"... II - İTİRAZIN GEREKÇESİ Başvuru kararlarının gerekçe bölümü şöyledir: ' Yargılama fonksiyonu içinde yer alan bir başka ifadeyle askeri mahkeme ve askeri savcılıklarda görev yapan askeri hâkimlere komutan, kıdemli hâkim ya da askeri savcı tarafından subay sicili verilmesi, Anayasada yer alan askeri hizmetlerin gerekleri kavramının anayasal bir sonucu mudur, yoksa 'Mahkemelerin Bağımsızlığı' ve 'Hâkimlik Teminatı' ilkelerine ters düşen bir Anayasaya aykırılık hali midir' Sorunun bu bağlamda değerlendirilmesi gerekmektedir. Öncelikle 'Askerlik hizmetinin gerekleri' kavramının hangi ölçü içinde göz önünde bulundurulması gerektiği hususu ön plana çıkmaktadır. Anayasanın 'Askeri Yargı' başlıklı 145 inci maddesiyle ilgili Milli Güvenlik Komisyonunun değişiklik gerekçesinde: 'Savaş ve Sıkıyönetim hallerinde askeri mahkemelerin iş hacminin artması, askeri hâkim sayısının sınırlı olması sebepleriyle, bu mahkemelerde adli yargı hâkim ve savcılarının görevlendirilmesine imkan veren hüküm ile askeri hâkimlerin yargı hizmeti dışında, teşkilatında görevli bulundukları komutanlık ile olan ilişkilerinin düzenleneceğini belirten hüküm, madde metnine dahil edilmiştir. Askeri yargı organlarının kuruluş ve işleyişleri, askeri hâkimlerin özlük işlerinde mahkemelerin bağımsızlığı ve hâkimlik teminatına ilişkin genel hükümlerden aynen yararlanacakları, bunun yargı hizmetinin bağımsızlığının tabii bir sonucu olduğu ilke olarak benimsenmiş, ancak asker kişi olmaları ve silahlı kuvvetler bünyesi içersinde görev yaptıkları hususu göz önünde tutularak, yargı hizmeti dışındaki ilişkilerinin kanunla düzenleneceği, bu düzenlemenin sadece bu hususa ait olduğu belirlenmiştir.'denilmek suretiyle 'Mahkemelerin Bağımsızlığı' ve 'Hâkimlik Teminatı' ilkelerinin tüm yargı kolları açısından bir bütün olarak korunması gerektiği vurgulanmıştır. Anayasal güvence altına alınarak mahkemelerin bağımsızlığının (Any. md.138) korunması ve hâkimliğin teminat altına alınması (Any.md.139), sivil ve askeri yargı açısından eş değer tutulmuştur. (Any. md 9). Askeri ve sivil mahkemelerin yargı görev ve yetkisine giren herkes için, adil yargılanma hakkı (Any. md. 36) mevcuttur. Her şahıs adil yargılanma hakkı çerçevesinde tarafsız bir mahkeme tarafından davasının hakkaniyete uygun şekilde dinlenilmesini isteme hakkına sahiptir. Askeri Mahkemelerin yargılama alanı içinde bulunan bireylerin bu haktan mahrum oldukları düşünülemez. Anayasanın 145 inci maddesinde düzenlenen 'Askeri Hizmetin Gerekleri' kavramının yargılama faaliyeti kapsamında algılanmasının farklı olması gerekmektedir. Nitekim Anayasa Mahkemesinin 10.01.1974 tarih ve E:72/49, K:74/1 sayılı kararında: 'Burada askerlik hizmetlerinin gerekleri, ancak mahkemelerin bağımsızlığına ve bu bağımsızlığın güvencesi, dayanağı olan hâkimlik teminatına dokunmadığı sürece ve o oranda söz konusu olabilir. Başka bir deyimle askerlik hizmetlerinin gerekleri nedenine dayanılarak bağımsızlığının ve hâkimlerinin teminatının zedelenmesine yol açılması hukukç...

İlgili Mevzuat

§

142 sayılı OLAĞANÜSTÜ HAL KAPSAMINDA AFET VE ACİL DURUM YÖNETİMİ ALANINDA ALINAN BAZI TEDBİRLERE DAİR CUMHURBAŞKANLIĞI KARARNAMESİ (KARARNAME NUMARASI: 142), Madde 0

Benzer Kararlar

Anayasa Mahkemesi

E. 2008/92 · K. 209/45

30 Mayıs 2009

Anayasa Mahkemesi

E. 2005/57 · K. 2009/19

10 Haziran 2009

Anayasa Mahkemesi

E. 2009/22 · K. 2009/55

7 Ekim 2009

Anayasa Mahkemesi

E. 2005/69 · K. 2009/61

7 Ekim 2009

Anayasa Mahkemesi

E. 2009/50 · K. 2011/89

15 Ekim 2011

Anayasa Mahkemesi

E. 2010/79 · K. 2012/9

29 Mayıs 2012