Mahkeme, ilâmında belirtildiği üzere davanın kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalılar Kurum ile ... vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi. İnceleme konusu davada; davacı 1997/Eylül ayından 15.05.2007 tarihleri arasında Dr. ... İlköğretim Okulunda hizmetli olarak çalıştığının tespitini talep etmiş, mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir. Dosya içerisinde bulunan bilgi ve belgelerden; Dr. ... İlköğretim Okulu tarafından davacı adına düzenlenmiş 01.12.2000, 15.12.2001, 01.11.2002 tarihli imzalı işe giriş bildirgelerinin olduğu, 01.12.2000-30.06.2001, 15.12.2001-30.06.2002 tarihleri arasına ilişkin imzalı belirli süreli hizmet akidlerinin bulunduğu, 07.03.2007 tarihli 2007 yılı şubat...
10. Hukuk Dairesi 2022/8335 E. , 2022/11091 K.
"İçtihat Metni"Mahkemesi :İş Mahkemesi
Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir. Mahkeme, ilâmında belirtildiği üzere davanın kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalılar Kurum ile ... vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi. İnceleme konusu davada; davacı 1997/Eylül ayından 15.05.2007 tarihleri arasında Dr. ... İlköğretim Okulunda hizmetli olarak çalıştığının tespitini talep etmiş, mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir. Dosya içerisinde bulunan bilgi ve belgelerden; Dr. ... İlköğretim Okulu tarafından davacı adına düzenlenmiş 01.12.2000, 15.12.2001, 01.11.2002 tarihli imzalı işe giriş bildirgelerinin olduğu, 01.12.2000-30.06.2001, 15.12.2001-30.06.2002 tarihleri arasına ilişkin imzalı belirli süreli hizmet akidlerinin bulunduğu, 07.03.2007 tarihli 2007 yılı şubat ayına ilişkin maaş ödemesiyle ilgili gider pusulasının yer aldığı görülmektedir. Hizmet cetvelinin incelenmesinden ise davalı okul tarafından 2000/3 döneminde 30 gün, 2001/1 döneminde 90 gün, 2001/3 döneminde 16 gün, 2002/1 döneminde 120 gün, 2002/3 döneminde 60 gün, 2003/1 döneminde 31 gün bildirim yapıldığı anlaşılmaktadır. Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79/10. maddesidir. 506 sayılı Yasanın 6. maddesinde ifade edildiği üzere, sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez. Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur.Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde, resen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır. 506 sayılı Kanunun 79/10. maddesi hükmüne göre; Kuruma bildirilmeyen hizmetlerin sigortalı hizmet olarak değerlendirilmesine ilişkin davanın, tespiti istenen hizmetin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içinde açılması gerekir. Çalışmanın tespiti istemiyle hak arama yönünden kanun ile getirilen süre, doğrudan doğruya hakkın özünü etkileyen hak düşürücü niteliktedir ve dolması ile hakkın özü bir daha canlanmamak üzere ortadan kalkmaktadır. 506 sayılı Kanunun kabul edilip yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla beş yıl olarak öngörülen süre, 09.07.1987 tarihinde yürürlüğe giren 3395 sayılı Kanunun 5. maddesiyle on yıla çıkarılmış, daha sonra 07.06.1994 tarihinde yürürlüğe giren 3995 sayılı Kanunun 3. maddesiyle yeniden beş yıl olarak belirlenmiştir. Bu yönde, anılan madde hükmünde yer alan hak düşürücü süre; yönetmelikle tespit edilen belgel...