Noter tarafından düzenlenen senetteki, alacaklıya veya irae edeceği zat veya mahalle tediye edeceğim sözleri, ticaret kanunundaki emre muharrer sözcüklerinin anlamını taşımayacağından; ticari olmayan böyle bir senede dayanan davanın yargıtayda inceleme yeri dördüncü hukuk dairesidir.
Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu E.1936/6 K.1936/23 T.8.7.1936 YARGITAY DÖRDÜNCÜ DAİRESİNİN GÖREVİ TİCARİ OLMAYAN SENETLER HAKKINDAKİ DAVALAR
NOTER TARAFINDAN DÜZENLENEN SENETTEKİ, ALACAKLIYA VEYA İRAE EDECEĞİ ZAT VEYA MAHALLE TEDİYE EDECEĞİM SÖZLERİ, TİCARET KANUNUNDAKİ EMRE MUHARRER SÖZCÜKLERİNİN ANLAMINI TAŞIMAYACAĞINDAN; TİCARİ OLMAYAN BÖYLE BİR SENEDE DAYANAN DAVANIN YARGITAYDA İNCELEME YERİ DÖRDÜNCÜ HUKUK DAİRESİDİR.
Noter huzurunda tanzim edilen (alacaklıya veya irae edeceği zat veya mahalle tediye edeceğim) ibaresini ihtiva eden senetle ikame edilip karara bağlanan davanın temyizen tetkiki hususunda Ticaret Dairesinin 16.1.1936 gün ve 84/159 numaralı karariyle Dördüncü Hukuk Dairesinin 24/2/1936 gün ve 1066/422 numaralı kararı arasında hâsıl olan selbî içtihat ihtilâfının halli için gelen evrak üzerine 8/7/1936 gününde toplanan Heyeti Umumiyede hadise bir kerre de Birinci Reis tarafından izah edildikten sonra Dördüncü Hukuk Reisi Fevzi; İhtilâf bizim ile Ticaret arasında değil, Ticaretin kendi kararları arasındadır. Ticaret Kanununun 604 ncü maddesinde emre muharrer kelimesi bulunacak dense idi kabul ederdik. Orada emre muharrer mukabili istimal olunan kelimelerle yazılması şart kılınmıştır. Okunan senet münderecatından biz emre muharrer manasını çıkardık ve bu sebeple de vazifesizlik kararı vermiş bulunuyoruz.
Kâzım; 604 ncü madde sarihtir. Ve emre muharrer kelimesini Türkçe olarak göstermiş olmasına göre poliçe ve çek gibi tedavül eden senedattan olması hasebiyle bu şekilde yazılması şarttır. Hadisede alacaklı paranın mahalli tediyesini veya tediyesi icap eden şahsı irae ettikten sonra artık senedin tedavül kabiliyeti kalamayacağına ve kanunun kasdettiği emre muharrer senetler ise nakit gibi kolaylıkla elden ele tedavülü mümkün olan ticarî senetlerdir. Binaenaleyh bu hadiseyi ticarî addetmemize imkan yoktur.
Ali Himmet; Emre muharrer senet mukabili istimal edilen kelime kullanılır. Bizim memlekette «emrühavalesine» diye yazılır. Bu itibarla bunları adi demek daha doğrudur.
Fuat Hulûsi; Ticaret Kanununun neşrinden sonra bu senetleri emre muharrer sayamayız. Eski kanun zamanında bu senetler tedavül edip duruyordu. Fakat bu gün «emir» kelimesi teselsüldür, tedavüldür, cirodur. Bu kabiliyetleri iptal edemeyiz. «Zatına veya irae edeceği» kelimelerini kâfi bulmuyoruz.
Cevat; Emre muharrer senet senedi ticarîdir. İhtilâf ta bundan tahaddüs etmiştir. Bu senetler bazı istisnaî ahkâma tabi tutulmuştur. Bu hadise 1882 tarihindenberi hukuk âlimlerini, bankaları alâkadar etmiş 1908 tarihinde Lâhi'de bir kongre teşkil edilerek milletlere otuz sekiz sual sorulmuştur. Bizi burada merhum Osman Bey temsil etmiştir. 1912 tarihinde toplanan kongre yirmi dört maddelik bir mukavele imza etmişlerdir.
Bu iş yalnız ticarî değil intizamı ammeyi de alâkadar eder. Emre muharrer kelimesinin bulunması şart olarak kabul edilmiş, fakat buna Fransa razı olmamıştır. Biz bunu kabul ettik. 934 senesinde Fransa da döndü. Poliçe ve çek de...