Türkiye cumhuriyeti ziraat bankası tarafından çiftçilere yapılan ödünç para verme işi ticari işlemlerdendir.
Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu E.1936/30 K.1936/33 T. 9.12.1936 ÇİFTÇİLERE ÖDÜNÇ PARA VERME
TÜRKİYE CUMHURİYETİ ZİRAAT BANKASI TARAFINDAN ÇİFTÇİLERE YAPILAN ÖDÜNÇ PARA VERME İŞİ TİCARİ İŞLEMLERDENDİR.
Ziraat Bankası tarafından zürraa yapılan ikraz muamelâtının ticarî olup olmadığı hususunda Temyiz Mahkemesi Ticaret Dairesi ile Dördüncü Hukuk Dairesi arasında hâsıl olan içtihat ihtilâfı üzerine 9.12.1936 gününde toplanan Heyeti Umumiyede hadise bir kerre de Birinci Reis İhsan Ezgü tarafından izah edildikten sonra söz alan:
Aza Şemsettin: - Dördüncü Hukuk Dairesi Ticaret Kanununun sarih hükümlerine istinat etmektedir. Ticaret Kanunu da bankacılığı mutlak olarak ticarî saymaktadır.
Reis Kâzım : - Ziraat Bankası malî bir müessesedir. Bir bankanın banka işinden gayri olarak gayri ticarî bir muamele yapması, adının banka olması, işin de ticarî olmasını istilzam etmez.
Banka muameleleri muayyendir. Ziraat Bankasının teşkili maksadı araştırılırsa görürüzki memleketteki ziraatın terakki ve inkişafını temin maksadına matuftur.
340 tarihli Ziraat Bankası bütçe kanununu okudu. Bu müessese amme hizmetlerini ifa ile mükelleftir. Arazi ferağ ve ifrağı da bu bankanın muameleleri meyanındadır. 1 eylül 1926 tarihli Ziraat Bankası Nizamnamesi de noktai nazarımızı teyit eder mahiyettedir. Banka iki nevî muamele ile mükelleftir. Biri menafi ve maksadı teşekkülüne hadim muameleler, diğeri ziraatın inkişafını temin gayesine müncer muamelelerdir.
Reis Fuat Hulûsi: - Muhterem reisin fikirlerinden ben de tenevvür ettim, yalnız bazı fikirlerine iştirak edemiyeceğim. Ziraat Bankasının esas tesisi malûm. Ziraat Bankası bugün Devlet müessesesi değildir. Ziraî kooperatif değildir. Bugün anonim şirketidir. Binaenaleyh tacirdir. O halde bir tacirin işini nasıl tetkik ediyorsak bunu da öyle görmemiz lâzımdır. Devlet bile bu gibi işleri yaparsa onun bile ticarî addedilmesi lâzımdır. Ziraat Bankası hem kendi tacirdir ve hem de yaptığı muamele ticarîdir. İkraz da banka muamelesidir. Muhtacı zürra deyince fakir bir adam demek değildir. Onun tarlası vardır, müteselsil kefil bulabilir. Ancak paraya ihtiyacı vardır. O itibarla ticarîdir. Bunu ayırmakta faide varmıdır? Maalesef yoktur, aksi sabit oluncaya kadar ticarî olması lâzımdır.
Reis Fevzi: - Dairemiz bir sene evvelisine kadar bu işleri tetkik ediyordu, bilâhara heyet tebeddül etti. Ekseriyet bunun hilâfına karar verdi. Bu muamelenin halli için Ticaret Kanununa gitmek lâzımdır. Bütçe, Ziraat Bankası kanunları bunun hallinde esas olamaz. Ticaret Kanunu âkitlerin sıfatını, kastını nazara aldıktan sonra ne sıfat ve ne de kasdü niyet nazara alınmaksızın sureti mutlakada ticari addedilen maddeler vardır. Bunlar meyanında banka muameleleri de mezkûrdur.
Osman Nuri: - Banka bu işi yaparken faiz aldığına göre sarraflık muamelesi yapıyor, binaenaleyh ticarî olması lâzımdır.
Şemsettin: - Bankanın vezaifi esasiyesi Ticaret Kanununun sarahaten zikrettiği ticaret muamelelerindendir.
Şefkati: - Ban...