Cumhuriyetimizin 100. Yılı Özelinde Gümrük Tarihimiz ve Gelecek Gümrük Politikamız

Kökleri asırları aşan koca bir çınarın yüzüncü yılını kutladığımız büyük bir medeniyet olan cumhuriyetin 100.yılı hiç kuşkusuz hepimiz için çok özel bir yıldır. Osmanlı’nın mirası ve cumhuriyetin kazanımları ile taçlandırdığımız Türkiye Cumhuriyeti’nin 100. Yılını doldurduğunu tüm dünyaya böylelikle ilan etmiş oluyoruz. İnsanlık tarihinin ilk yıllarından bu yana, özellikle coğrafi keşifler, devletlerin oluşması, sanayi devrimi ve kapitülasyonlar, gümrük duvarlarının genişletilmesi uygulamaları günümüzde gümrük vergileri ve ticaret savaşları halini almıştır. Diğer bir deyişle gümrük uygulamaları, tarihi, coğrafi ve siyasi şartların etkisiyle şekillenmiş ve günümüzde etkisini artırarak devam etmektedir. Özellikle sanayi devrimi ile birlikte insan gücünden makine gücüne dayalı seri üretime geçilmesi üretilen ürünler için yeni pazarlar bulma yarışı halini almış, üretilen ürünlerin, satabilen devletler ayakta kalırken, açık pazar haline gelen ve sanayileşmesini tamamlayamayan devletler ise ayakta kalamamışlardır. Bunun etkilerini hem ülkemizde hem de dünyada, yerli üretimi koruma şeklinde ticaret politikası önlemleri ile, hammadde temininde ve üretim için kullanılan araçların alımında ise teşvik uygulamaları ile görmekteyiz. Dünya tarihinde yaşanılan dış ticaret uygulamaları bilinmeli, tarihimizde yaşanılan ve milletimiz üzerinde olumlu ve olumsuz etkilerini analiz edebildiğimiz geçmiş gümrük uygulamalarımızı gözden geçirmeli ve bu doğrultuda geleceğe yönelik politikaların hazırlanması gerekir. Bu doğrultuda, ülkemizin ekonomik hedeflerine ulaşabilmesinin sağlanması için kapsamlı bir kamu ve özel sektör reformu yapılmalıdır. Gümrük ve dış ticaret reformu da bu reformların arasında yerini almalı ki, anlamlı ve işlevini yerine getiren amaçlara ulaşılan ve sonuç alınan bir reform olsun. Yapılması gereken gümrük reformu; eğitim, hukuki, teknoloji, lojistik ve kaçakçılıkla mücadele alt yapılarının iyileştirilmesi ve kapasitelerinin artırılması konularını kapsamalıdır. Bu ayki makalemizin konusu, akademik bir çalışma yapmak ve bilgilendirmeden ziyade, cumhuriyetimizin 100. Yılına özel olarak cumhuriyet tarihimiz bağlamında gümrük uygulamaları ve dünyanın yeni ekonomik düzeninde gümrük ve dış ticaret politikamıza katkı sağlamak adına görüşlerimizin olduğu özel bir makale olacaktır.