Vergi İncelemeleri ve Mükelleflerin Yasal Hakları

Türk vergi sistemi ana kurgusu itibariyle beyan esasına dayanmaktadır. Beyan esası ise mükelleflerin elde ettiği gelirlerini bizzat kendilerinin vergi idaresine bildirmesi esasına dayalı olan bir sistemdir. Ancak beyan esasının geçerli olduğu ülkemizde mükellefler, kar maksimizasyonu içerisinde hareket ederek çeşitli yöntemlerle gelirlerinin bir kısmını vergi idaresine bildirmemek suretiyle beyan dışı bırakabilmektedirler. Bu kapsamda asli görevlerinden birisi mükellefler tarafından beyan edilen gelirlerin doğruluğunu kontrol etmek olan vergi idaresi, bu amacı gerçekleştirebilmek için yoklama, vergi incelemesi, arama ve bilgi toplama gibi araçları kullanmaktadır. Bu araçlardan birisi olan vergi incelemeleri sonucunda vergi dairesi tarafından yapılacak bir tarhiyat, süresinde beyan edilmeyen bir verginin ya da mükellefiyetle ilgili yerine getirilmesi gereken bir hususun yerine getirilmemesi nedenine dayanır. Vergi incelemesi sonucunda vergi dairesince tarh edilen vergiler ve kesilen cezalara karşı mükelleflerin sahip oldukları bir takım yasal hakları, başvuru yolları ve seçenekleri bulunmaktadır.