21.11.2024 tarihli Resmi Gazete'de Anayasa Mahkemesinin 24/9/2024 Tarihli ve E: 2024/78, K: 2024/164 Sayılı Kararı yayımlanmıştır.
“-itiraz konusu iptali istenen kanun hükmünde davacının bireysel durumu değerlendirilmeden sırf tüzel kişi olması nedeniyle adli yardım müessesesinden yararlanamayacağına ilişkin olarak kanundan kaynaklanan yaklaşımın meşru amacı bulunmadığı gibi, Kanundan kaynaklı olarak yapılan müdahalenin davacının mahkemeye erişimini aşırı derecede zorlaştırdığı hatta imkânsız hâle getirdiği anlaşılmıştır. Dolayısıyla davacı üzerinde ağır bir külfet oluşturan söz konusu müdahalenin ölçülü olmadığı sonucuna varılmıştır. - Açıklanan gerekçelerle davacının, Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiği sonuç ve kanaatine varılmıştır. VII) Sonuç ve İstem: - 6100 sayılı Kanun'un 334. maddesi şöyledir: ''(1) Kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin, gereken yargılama veya takip giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun olan kimseler, iddia ve savunmalarında, geçici hukuki korunma taleplerinde ve icra takibinde, taleplerinin açıkça dayanaktan yoksun olmaması kaydıyla adli yardımdan yararlanabilirler. (2) Kamuya yararlı dernek ve vakıflar, iddia ve savunmalarında haklı göründükleri ve mali açıdan zor duruma düşmeden gerekli giderleri kısmen veya tamamen ödeyemeyecek durumda oldukları takdirde adli yardımdan yararlanabilirler." hükümlerinin bakılan davada uygulanacak olması ve yukarıda aktarıldığı üzere tüzel kişiliğe sahip şirketler yönünden eksik şekilde düzenlenmesi ve tüzel kişilerin adli yardım isteminde bulunabilmesini engeller mahiyette olması nedeniyle, Anayasanın 36. maddesine aykırı olduğu kanaatine varıldığından, anılan kanuni düzenlemelerin iptali istemiyle itiraz yoluyla Anayasa Mahkemesine başvurulmasına, - Dava dosyasının onaylı bir örneği ile dizi listesine bağlanarak işbu kararın aslı ile birlikte Anayasa Mahkemesine gönderilmesine, - Anayasa Mahkemesinin bu konuda vereceği karara kadar ve en çok 5 ay süreyle davanın geri bırakılmasına, bu süre içerisinde Anayasa Mahkemesince bir karar verilmemesi halinde, mevcut mevzuat hükümleri ile dosyadaki bilgi ve belgelere göre davanın görülmesine, - Kararın bir örneğinin taraflara tebliğine, 29/2/2024 tarihinde karar verildi. ”
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Esas Sayısı : 2024/78 Karar Sayısı : 2024/164 Karar Tarihi : 24/9/2024 R.G.Tarih-Sayı : 21/11/2024-32729 İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Diyarbakır 3. İdare Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU: 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 334. maddesinin (1) ve (2) numaralı fıkralarının Anayasa’nın 36. maddesine aykırılığı ileri sürülerek iptallerine karar verilmesi talebidir. OLAY: Özel hukuk tüzel kişisi tarafından açılan tam yargı davasında itiraz konusu kuralların Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptalleri için başvurmuştur. I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKÜMLERİ Kanun’un itiraz konusu kuralların da yer aldığı 334. maddesi şöyledir: “Adli yardımdan yararlanacak kişiler MADDE 334- (1) Kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zo...