Anayasa Mahkemesinin 13/9/2023 Tarihli ve E: 2022/102, K: 2023/154 Sayılı Kararı

“… 1) 16.06.2022 tarihli ve 7411 sayılı Sağlıkla İlgili Bazı Kanunlarda ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 3. maddesiyle 04.01.1961 tarihli ve 209 sayılı Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurumları ile Esenlendirme (Rehabilitasyon) Tesislerine Verilecek Döner Sermaye Hakkında Kanun’un 5. maddesinin birinci fıkrasının değiştirilen mevcut ikinci cümlesinde yer alan ‘‘disiplin durumu,’’ ibaresi ile ‘‘yönetmelikle’’ ibaresinin Anayasa’ya aykırılığı 209 sayılı Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurumları ile Esenlendirme (Rehabilitasyon) Tesislerine Verilecek Döner Sermaye Hakkında Kanun’un 5. maddesinde döner sermaye gelirlerinden, döner sermayeli sağlık kurum ve kuruluşlarında görev yapan memurlar ve sözleşmeli personel ile açıktan vekil olarak atananlara mesai içi veya mesai dışı ayrımı yapılmaksızın ek ödeme yapılabileceği düzenlenmektedir. 7411 sayılı Kanun’un 3. maddesiyle 209 sayılı Kanun’un 5. maddesinde birtakım değişiklikler yapılmıştır. Söz konusu değişikliklerin yapılmasının saiklerinden biri, Danıştay 11. Dairesi’nin 28.12.2016 tarihli ve 2013/1812 E.; 2016/5079 K. sayılı kararıdır. [1] Bu kapsamda anılan 5. maddenin birinci fıkrasına birinci cümlesinden sonra gelmek üzere ‘‘Her bir sağlık tesisinde ek ödemeye esas işlemleri denetlemek üzere inceleme heyetleri oluşturulur.’’ şeklindeki cümle eklenmiş; söz konusu birinci fıkranın mevcut ikinci cümlesi değiştirilmiştir. Değiştirilen mevcut ikinci cümleye göre sağlık kurum ve kuruluşlarında Bakanlıkça belirlenen hizmet sunum şartları ve kriterleri, personelin unvanı, görevi, disiplin durumu, çalışma şartları ve süresi, hizmete katkısı, performansı, tetkik, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ile muayene, ameliyat, anestezi, girişimsel işlemler ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi unsurlar dikkate alınmak suretiyle; ek ödemenin oranı, usul ve esasları ile inceleme heyetlerinin yapısı, çalışma usul ve esasları Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın uygun görüşü üzerine Sağlık Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle belirlenecektir. İhtilaflı kurala ilişkin Anayasa’ya aykırılıklar gerekçelendirilmeden önce 209 sayılı Kanun’un 5. maddesinin kapsamında kalan döner sermayeli sağlık kurum ve kuruluşlarında görev yapan memurlar ve sözleşmeli personel ile açıktan vekil olarak atananların hukuki statüsünü ortaya koymak gerekmektedir. Anayasa’nın 2. maddesiyle sosyal devlet olarak nitelendirilen Devletin, temel hak ve özgürlüklerin verimli, etkili ve güvenli biçimde kullanılmasına elverişli ortamı hazırlama yükümlülüğü bulunmaktadır. Zira Anayasa’nın 5. maddesinde Devletin temel amaç ve görevleri arasında; kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmak sayılmaktadır. O halde Devlet, anılan yükümlülüğü Anayasa’nın 17. maddesinde güvencelenen yaşam hakkıyla da ilintili olan Anayasa’nın 56. maddesinde hüküm altına alınan sağlık hakkı bakımından yerine getirmek...