Anayasa Mahkemesinin 1/6/2023 Tarihli ve E: 2020/56, K: 2023/108 Sayılı Kararı

“… 1) 16.04.2020 tarihli ve 7244 sayılı Yeni Koronavirüs (COVID-19) Salgınının Ekonomik ve Sosyal Hayata Etkilerinin Azaltılması Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 2. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinin Anayasa’ya aykırılığı 7244 sayılı Kanun’un 2. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi Anayasa’ya aykırıdır. 1 Aralık 2019 tarihinde Çin Halk Cumhuriyeti’nin Hubei bölgesinin başkenti olan Vuhan'da ortaya çıkan ve tüm dünyayı saran virüs salgını, COVID-19 pandemisi olarak nitelendirilmiştir. Devletler tarafından pandemiyle mücadele etmek amacıyla birçok önlem alınmıştır. Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin aldığı bu önlemlerden biri de, 7244 sayılı Kanun ile yapılan düzenlemelerdir. 7244 sayılı Kanun’un 2. maddesi genel olarak pandemi kaynaklı zorlayıcı sebep gerekçesiyle sayılı hususlarda süre uzatımına, sayılı toplantıların ve seçimlerin ertelenmesine ve uzaktan çalışma usulüne ilişkindir. Bu doğrultuda anılan Kanun’un 2. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinin birinci cümlesinde 10.06.1946 tarihli ve 4922 sayılı Denizde Can ve Mal Koruma Hakkında Kanun’un 3. maddesi kapsamında yapılacak denetimlerin 01.08.2020 tarihine kadar erteleneceği hüküm altına alınmıştır. 4922 sayılı Kanun’un 3. maddesi: ‘’Ticaret gemilerinin tahsis edildikleri işlere ve yapacakları yolculuklara göre tekne, makine, kazan, genel donanım, can kurtarma, yangından korunma ve yangın söndürme ve sair araç ve teferruatının yönetmeliği gereğince haiz olmaları lazım gelen durumları yılda en az bir defa denetlenir. Şu kadar ki, yolcu gemilerinden başka ticaret gemilerinin sualtı denetlemeleri iki yılda bir yapılabilir.’’ şeklindedir. 4922 sayılı Kanun’un dördüncü maddesine göre bu denetimler sonucunda, durumu Gemilerin Teknik Yönetmeliği’ne uygun olduğu anlaşılan ticaret gemisine; süreli bir "denize elverişlilik belgesi" verilir. Gemilerde bulunması zorunlu borda evrakının türevi olan denize elverişlilik belgesinin alınması; yükleme sınırı belgesi, liman çıkış belgesi ve su aracı uygunluk belgesi gibi seyrüsefer için aranan belgelerin temini için gereklidir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 932. maddesinde göre gövde, genel donatım, makine, kazan gibi esas kısımları bakımından, yolculuğun yapılacağı sudan ileri gelen (tamamıyla anormal tehlikeler hariç) tehlikelere karşı koyabilecek bir gemi “denize elverişli” sayılır. Denize elverişliliğin tespiti, çıkılacak belirli yolculuklar için yapılır. Diğer bir deyişle denize elverişlilik mutlak değil, yapılacak belirli yolculuğa ve yolculuğun yapılacağı zamana göre değişen bir durumdur. Bu nedenle iptali talep edilen bentte yer alan denetimler yılda en az bir kez yapılır. Denize elverişlilik belgesinin ve sair belgelerin verilmesinin ön koşulu olan ve iptali talep edilen bentte yer alan (‘‘Uluslararası Güvenlik Yönetimi Kodu’’nda da ifadesini bulan) denetimler, ticaret gemilerinin ‘‘tahsis edildikleri işlere ve yapacakları yolculuklara göre tekne, makine, kazan, genel donanım, can kurtarma, yangından korunma ...