Anayasa Mahkemesinin 20/7/2022 Tarihli ve E: 2022/22, K: 2022/92 Sayılı Kararı

“... 7350 sayılı Kanun’un 1. maddesiyle 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanuna eklenen geçici 30. madde, Anayasa’ya aykırıdır ve iptal edilmelidir. 7350 sayılı Kanun’un 1. maddesi ile 24/11/1994 tarihli ve 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanuna eklenen geçici 30. madde ile Türkiye Denizcilik İşletmeleri Anonim Şirketi ve Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğüne ait bazı limanların işletme hakkı verilmesi/devri yöntemiyle özelleştirilmeleri neticesinde imzalanan kırk dokuz yıldan az süreli sözleşme sürelerinin ilgililerin başvurması halinde hakkın başlangıcından itibaren 49 yıla kadar uzatılmasını öngörmektedir. Ancak bu haktan yararlanabilmek için ilgililerin sözleşmeden doğan tüm mali yükümlülüklerini ek sözleşme imzalanmadan önce yerine getirmesi, özelleştirme sözleşmesinden kaynaklı olarak Özelleştirme İdaresi Başkanlığı, Türkiye Denizcilik İşletmeleri Anonim Şirketi ve Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü aleyhine açılmış davalar var ise, bu davalardan tüm yargılama giderlerini üstlenerek kayıtsız ve şartsız feragat etmesi ve ek sözleşme düzenlenmesi gerekmektedir. Ek sözleşmelerde süre uzatımı, ek sözleşme bedeli ve ödeme koşulları ile ilgili hususlar dışında özelleştirme sözleşmesini değiştirecek herhangi bir hükme yer verilemeyeceği ve ek sözleşme ile uzatılan sürenin yatırım sürelerine eklenemeyeceği kuralına yer verilmiştir. Ek sözleşme bedelinin tespitinde ise, Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanununa göre değerleme yapmaya yetkili en az iki kuruluşun danışman olarak görevlendirileceği, özelleştirme sözleşmesi bedelinin, işletici/alıcı tarafından yapılan yatırım tutarları, kapasite artışı, özelleştirme sonrasında işletici şirket hisselerinin satışı söz konusu olmuş ise bu bedeller ve diğer tüm veriler dikkate alınarak, uluslararası değerleme standartlarına göre hazırlanmış değerleme raporları ile belirleneceği ve ek sözleşme bedeli, uzatım süresi ve diğer hususların Özelleştirme Yüksek Kurulunun onayına sunulacağı belirtilmiştir. Özelleştirme Yüksek Kurulunun onayı halinde, Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından işleticilere/alıcılara ek sözleşme imzalanmak üzere üç ayı geçmemek üzere süre verileceği ve talep halinde bir defaya mahsus olmak ve ilk verilen süreyi geçmemek üzere ek süre verilebileceği kuralına yer verilmiştir. Görüldüğü gibi iptali istenen kural ile daha önce özelleştirme uygulamaları kapsamında işletme hakkı 49 yıldan daha kısa süreli olarak sözleşme ile devredilen limanlara ilişkin sözleşme sürelerinin ihalesiz olarak 49 yıla kadar uzatılmasına imkan tanınmaktadır. Böylece 30 yıl, 36 yıl veya 39 yıllığına yapılmış sözleşmelerin süreleri 49 yıla kara uzatılabilecektir. Yani herhangi bir ihale yapmadan bir limanın işletme hakkı 19 yıla kadar sürelerle mevcut işletmecilere verilebilecektir. Bu düzenlemeden Türkiye Denizcilik İşletmeleri AŞ’ne ait 13 liman ile Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demir Yol...