DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) DAVA TARİHİ: 20/12/2024 KARAR TARİHİ: 20/12/2024 Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil 2016 yılında keşide ettiği aşağıda dökümü yapılan toplam 2 adet çeki; müvekkilinin mali durumundan kaynaklı olarak çeklerin 2016 yılında karşılıksız çıkması sonucunda; müvekkili hamiller ile uzlaşarak hamillere çek ödemelerini yapıp ilgililerden çekleri teslim aldıktan sonra söz konusu çekleri bankaya ibraz edeceği zaman diliminde elinde bulundurduğu sırada ---- kaybetmiş tüm aramalara rağmen çeki bulamadığını beyanla Keşidecisi -----iban nolu hesaptan keşide edilen ---- bedelli çek ile Keşidecisi ---keşide yeri ----hesaptan keşide edilen------- bedelli çeklerin zayi nedeniyle iptaline karar...
T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO: 2024/991 Esas KARAR NO: 2024/1093 DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) DAVA TARİHİ: 20/12/2024 KARAR TARİHİ: 20/12/2024
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil 2016 yılında keşide ettiği aşağıda dökümü yapılan toplam 2 adet çeki; müvekkilinin mali durumundan kaynaklı olarak çeklerin 2016 yılında karşılıksız çıkması sonucunda; müvekkili hamiller ile uzlaşarak hamillere çek ödemelerini yapıp ilgililerden çekleri teslim aldıktan sonra söz konusu çekleri bankaya ibraz edeceği zaman diliminde elinde bulundurduğu sırada ---- kaybetmiş tüm aramalara rağmen çeki bulamadığını beyanla Keşidecisi -----iban nolu hesaptan keşide edilen ---- bedelli çek ile Keşidecisi ---keşide yeri ----hesaptan keşide edilen------- bedelli çeklerin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etiştir.
DELİLLERİN DEĞERLERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Dava, TTK'nın 818/s atfıyla uygulanması gereken 757-764. madde hükümlerine göre açılmış zayi nedeniyle çek iptali isteğine ilişkindir.TTK.'nın 757-764. maddelerinde yer alan yasal düzenlemelere göre, çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK.'nın 651/2. maddesi uyarınca senet üzerinde hak sahibi bulunan hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibi hamile iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir. (TTK.652. madde)Keşidecinin, muhatap bankayı ödemeden men yetkisi bulunmamaktadır. Çek ibraz edildiği takdirde, hak talep eden hamile karşı İİK'nın 72. maddesi uyarınca olumsuz tespit davası açma imkanı da mevcuttur. Yine TTK'nın 651/2. maddesi uyarınca iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişi, senede bağlı alacak hakkı olan hamildir. Somut olayda davacı, çeklerin hamili değil, çeklerin bağlı olduğu hesabın sahibi olduğu gibi çekler henüz keşide dahi edilmemiş, yani kambiyo vasfını haiz olmayan boş çek yaprakları olduğu açıklanmıştır. Bu nedenle çek hesabı sahibi olan davacının işbu davayı açmakta hukuki yararı bulunmamaktadır. Hukuki yararının bulunması ise HMK.114/h maddesi uyarınca dava şartı olup, mahkemece kendiliğinden gözetilmek zorundadır. Diğer yandan zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı çek hamiline tanınmış bir hak olup, keşidecinin işbu davayı açma hakkı bulunmadığından, davacının aktif husumet ehliyeti de yoktur. Tüm dosya kapsamı, taraf iddia ve savunmaları ve bütün deliller birlikte değerlendirildiğinde; iptali istenilen çekler yönünden davacının hukuki yararının olmaması ve davacının aktif husumet ehliyeti bulunmaması sebebiyle davanın usulden reddine karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.-----------
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açı...