Anayasa Mahkemesinin 31/3/2021 Tarihli ve E: 2020/35, K: 2021/26 Sayılı Kararı

“… İTİRAZ KONUSU ANAYASAYA AYKIRILIK SORUNUNU MAHKEMEMİZ DEĞERLENDİRMESİNDE: Ceza hukukunun, toplumun kültür ve uygarlık düzeyi, sosyal ve ekonomik yaşantısıyla ilgili bulunması nedeniyle suç ve suçlulukla mücadele amacıyla ceza ve ceza muhakemesi alanında sistem tercihinde bulunulması Devletin ceza siyasetiyle ilgilidir. Bu bağlamda ceza hukukuna ilişkin düzenlemeler bakımından kanun koyucu Anayasa’nın temel ilkelerine ve ceza hukukunun ana kurallarına bağlı kalmak koşuluyla, soruşturma ve yargılamaya ilişkin olarak takdir yetkisine sahiptir. Nitekim, işbu kaide göz ardı edilmeksizin; Mahkememizce, Saygıdeğer Yüksek Mahkemenize, iptal konusu cezai usul işlemlerini tanımlar; Seri Muhakeme Usul müessesesinin, işaret olunacak ve dahi yerleşmiş içtihatlar marifetiyle temas olunmak suretiyle; Anayasa’ya, Ceza Hukuk Prensip ve ilkelerine aykırılığı sonucuna yol açabilecek unsurlarını; müessese bütünlük arz ettiğinden bahisle anılı madde nazarında izahı yoluna gidilmek suretiyle gerekçelendirilmesi sağlanacaktır. Anayasa Madde 9 'Yargı Yetkisi' Yönünden Aykırılık Teması; Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 6. maddesinin 1. fıkrasında tariflendiği üzere; “Her şahıs … yasayla kurulmuş, bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından … davasının dinlenilmesi hakkına sahiptir.” Bağımsız ve tarafsız mahkemede yargılanma hakkı, Anayasa’nın 36 maddesinde işaret olunan adil yargılanma hakkının esasıdır. İşbu husus harici Anayasa devam eden 37 maddesinde ‘Kanuni Hakim Güvencesi’ni tesis etmiş; nitekim, Anayasa’nın 138.,139.,140. maddeleri ile de prensip desteklenmiştir. Anayasal Hukuk Devleti bağlamında hüküm organı kılınan mahkemenin yargılama faaliyeti yükümlülüğü aynı zamanda inceleme yetkisini de birlikte kılar; “Hüküm organı mahkemenin somut vakayı/dava konusunu hem maddi, hem hukuki açıdan inceleme yetkisine sahip bulunması gerekmektedir.”(Belilos/Switzerland, Zumtobel/Austria) , “Bir mahkemenin verdiği kararın yerine getirilip getirilemeyeceğine başka bir yetkili merci karar veriyorsa, uyuşmazlığı veya suç isnadını karara bağlayanın bir ‘mahkeme’ olduğu söylenemez.”(Findlay/UK) Saygıdeğer Yüksek Mahkeme de, istikrar kazanan mahkeme tanımlama ölçütlerinde “… ilgili karar organının mahkeme olarak nitelendirilebilmesi için … dava konusu olayı hem maddi, hem de hukuki açıdan inceleme yetkisine sahip olmasını aradığını ve dava konusunu bağlayıcı bir şekilde sonuçlandırma yetkisinin bulunmasını” gerekli gördüğünü tespit etmiştir. Yargı Yetkisi başlıklı Anayasa madde 9 “Yargı Yetkisi Türk Milleti adına bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanılır.” emri tesis olunmakla; Seri Muhakeme Usulü başlıklı Ceza Muhakemesi Kanunu 250 maddesinde; (4) Cumhuriyet savcısı, Türk Ceza Kanununun 61 inci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen hususları göz önünde bulundurarak, suçun kanuni tanımında öngörülen cezanın alt ve üst sınırı arasında tespit edeceği temel cezadan yarı oranında indirim uygulamak suretiyle yaptırımı belirler. (5) Dördüncü fıkra uyarınca sonuç olarak belirl...