Vergi mahkemeleri, vergi idaresine ait vergi incelemesi ve karşıt inceleme yapma yetkisinin kullanılışının hukuka uygunluğunu denetlemekle görevli olup, vergi idaresinin yerine geçerek vergi incelemesi ve karşıt inceleme yoluyla defter kayıtlarının ve bu kayıtların dayanağı olan belgelerin gerçek duruma uygunluğunu araştıramayacakları, bu bakımdan mahkemece, davacının inceleme elemanına ibraz etmeyip mahkemeye sunduğu defter ve belgeler üzerinde, davalı vergi idaresince inceleme yapılmasına imkan sağlanması ve bu incelemenin sonucu alındıktan sonra uyuşmazlığın karara bağlanması gerekirken, yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu tarhiyatın terkini yolunda verilen kararda hukuka uygunluk bulunmadığı hakkında.
Danıştay Vergi Dava Daireleri Genel Kurulu E. 2002/514 K. 2003/286 T. 16.5.2003 İSPAT RE?SEN VERGİ TARHI VERGİ İNCELEMESİ VERGİ MAHKEMELERİ, VERGİ İDARESİNE AİT VERGİ İNCELEMESİ VE KARŞIT İNCELEME YAPMA YETKİSİNİN KULLANILIŞININ HUKUKA UYGUNLUĞUNU DENETLEMEKLE GÖREVLİ OLUP, VERGİ İDARESİNİN YERİNE GEÇEREK VERGİ İNCELEMESİ VE KARŞIT İNCELEME YOLUYLA DEFTER KAYITLARININ VE BU KAYITLARIN DAYANAĞI OLAN BELGELERİN GERÇEK DURUMA UYGUNLUĞUNU ARAŞTIRAMAYACAKLARI, BU BAKIMDAN MAHKEMECE, DAVACININ İNCELEME ELEMANINA İBRAZ ETMEYİP MAHKEMEYE SUNDUĞU DEFTER VE BELGELER ÜZERİNDE, DAVALI VERGİ İDARESİNCE İNCELEME YAPILMASINA İMKAN SAĞLANMASI VE BU İNCELEMENİN SONUCU ALINDIKTAN SONRA UYUŞMAZLIĞIN KARARA BAĞLANMASI GEREKİRKEN, YAPTIRILAN BİLİRKİŞİ İNCELEMESİ SONUCU TARHİYATIN TERKİNİ YOLUNDA VERİLEN KARARDA HUKUKA UYGUNLUK BULUNMADIĞI HAKKINDA. 213/md. 3 , 30 , 134 , 256 İstemin Özeti : Davacının, defter ve belgelerini incelemeye ibraz etmemesi nedeniyle katma değer vergisi indirimleri kabul edilmeyerek adına 1998 yılı Mayıs dönemi için kaçakçılık cezalı katma değer vergisi salınmıştır. ... Vergi Mahkemesi ... günlü ve ... sayılı kararıyla tarhiyatı kaldırmıştır. Temyiz istemini inceleyen Danıştay Yedinci Dairesi 28.2.2002 günlü ve E:2000/10146, K:2002/806 sayılı kararıyla; vergi incelemesi yapmaya yetkili denetim elemanına ibraz edilmediği için, biçimselliğinin gerçek mahiyetle uyumlu olup olmadığı tespit edilemeyen defter ve belgelerin, çıkan uyuşmazlık dolayısıyla açılan idari davada, karşıt inceleme yetkisi bulunmayan idari yargı yerince, davacı lehine verilecek karara dayanak alınmasının vergilemede esas olan "gerçek mahiyet"in biçimselliğe feda edilmesi anlamına geleceği, vergiyle ilgili muamelelerin gerçek mahiyetlerini vergi idaresinin denetiminden kaçırmayı düşünen vergi mükelleflerinin, bunu sağlamak amacıyla, defter ve belgelerini inceleme elemanı yerine yargı yerlerine ibrazını yeğlemelerine yol açabilecek böyle bir anlayışa Kanun Koyucunun izin verdiğinin düşünülemeyeceği, inceleme elemanına ibraz olunmayan defter ve belgelerin, gerçek mahiyete uygunluğu saptanmadan, yargı kararına esas alınmasının hukuka aykırı olduğu, mahkemece biçimsel kurallara uygun ve gerçek mahiyette olup olmadıklarının saptanması amacıyla, dava aşamasında sunulan defter ve mal alışına ilişkin fatura ve benzeri belgeler üzerinde davalı vergi dairesince inceleme yapılmasına olanak sağlanması ve bu incelemenin sonuçlandırılmasından sonra uyuşmazlığın çözüme kavuşturulması gerekirken, bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle hüküm tesisinde isabet görülmediği, gerekçesiyle kararı bozmuştur. Bozma kararına uymayan ... Vergi Mahkemesi ... günlü ve ... sayılı kararıyla; mükellefçe defter ve belgelerin incelemeye ibraz edilmemesinin resen takdir nedeni olduğu, mahkemeye ibraz edilen defter ve belgeler üzerinde yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucunda defter ve belgelerin sağlıklı olduğu, beyannamelerde indirim konusu yapılan katma değer vergisinin defter kayıtları ile uyumlu olduğ...